news – අකුරට වැඩ නිසා පැය 8 න් පසු හදිසි විදුලිය බිඳ වැටීම් සේවාවලින් ඉවත් වේ – ලංකා විදුලිබල මණ්ඩලයේ විදුලි ඉංජිනේරු සංගමය

අකුරට වැඩ කිරීමේ වෘත්තීය ක්‍රියාමාර්ගය අනුව පැය 8 ක සේවා කාලයෙන් පරිබාහිරව හදිසි විදුලිය බිඳ වැටීම් සේවාවලින් ද ඉවත් වන බව ලංකා විදුලිබල මණ්ඩලයේ විදුලි ඉංජිනේරු සංගමය පවසනවා.

එහි සභාපති සෞම්‍ය කුමාරවඩු මේ බව කියා සිටියේ කොළඹ අද(01) පැවති මාධ්‍ය හමුවකට එක්වෙමින්.

මේ අතර, යුගදනවි බලාගාරයේ රජය සතු සියයට 40ක කොටස් ඇමරිකාවේ නිව් ෆෝට්‍රස් සමාගමට පැවරීමට ගෙන ඇති තීරණයට එරෙහිව කටයුතු කළ විදුලිබල මණ්ඩලයේ සම්ප්‍රේෂණ අංශයේ අතිරේක සාමාන්‍යාධිකාරිවරයෙකු සහ තවත් නිළධාරියෙකු සභාපතිවරයා විසින් ඊයේ සිට අනිවාර්ය නිවාඩු යවා තිබෙනවා.

ඊට විරෝධය දැක්වීම සඳහා ඉංජිනේරු සංගමයේ නියෝජිතයින් විදුලිබල මණ්ඩලයේ මූලස්ථානයට පැමිණීමත් සමඟ උණුසුම් තත්ත්වයක් හට ගත්තා.

ඒ සාමාන්‍යාධිකාරිවරයා සිටින කාමරය වටලා සිය විරෝධය දැක්වීමත් සමඟයි.  

ඉංජිනේරු සංගමය මෙම වෘත්තීය ක්‍රියාමාර්ගය ආරම්භකල ද විදුලි හදිසි බිඳ වැටීමක් සිදුවුවහොත් ඊට මුහුණදීම සඳහා සූදානම් බව ජ්‍යෙෂ්ඨ ඉංජිනේරු සංගමයේ මාධ්‍ය ප්‍රකාශක නන්දික පතිරගේ සඳහන් කළා. https://www.youtube.com/embed/djNAN3_uwVw

MAWBIMA ”පැය 8න් පසු විදුලිය බිඳ වැටුණොත් සේවය සපයන්නේ නැහැ” – ලංවිම ඉන්ජිනේරුවරු

ලංකා විදුලිබල මණ්ඩලයේ ඉන්ජිනේරු සංගමය දියත් කළ අකුරට වැඩ කිරීමේ ක්‍රියාමාර්ගය තවදුරට ත් දැඩි කරමින් පැය 8ක සේවා කාලයෙන් බාහිරව විදුලි බිඳ වැටීම් සඳහා සිය සේවය ලබා නොදීමට එම සංගමය තීරණය කර තිබේ.

අද (දෙසැ. 1) පැවති මාධ්‍ය හමුවකට එක්වෙමින් එහි සභාපති සෞම්‍ය කුමාරවඩු මහතා සඳහන් කළේ, මීට පෙර අකුරට වැඩ කිරීමේ ක්‍රියාමාර්ගයකට යොමුව සිටිය ද හදිසි බිඳ වැටීම්වලදී රාජකාරි කටයුතු කළ බව ය.

කෙසේ වෙතත්, ඉදිරියේදී ප.ව.4.15න් පසුව සිදුවන විදුලි බිඳ වැටීම් යථා තත්ත්වයට පත් කිරීම සඳහා සහභාගී නොවීමට තීරණය කර ඇති බව ඔහු ප්‍රකාශ කළේ ය.

මෙම ක්‍රියාමාර්ගයට එළඹීම සඳහා හේතු වී ඇති කරුණු සම්බන්ධයෙන් පැහැදිලි කරමින් ඔහු සඳහන් කළේ, ලංවිම සභාපතිවරයා විසින් අත්තනෝමතික ලෙස අතිරේක සාමාන්‍යාධිකාරීවරුන් දෙනෙකු අනිවාර්ය නිවාඩු යැවීම බව ය.

ඊට අදාළ ලිපිය ඉවත් කර ගැනීමට සභාපතිවරයා හමුවීමට උත්සාහ කළ ද අද දින එයට නිසි ප්‍රතිචාරයක් හිමි නොවුණු බව ඔහු පැවසීය.

නිව් ෆෝට්‍රස් ගිවිසුම සඳහා අත්සන් තැබීමෙන් වැළකී සිටි එම ජ්‍යෙෂ්ඨ නිලධාරීන් දෙදෙනාට අනිවාර්ය නිවාඩු ලබා දී සේවයෙන් බැහැර කර ඇති බව ඔහු සඳහන් කළේ ය.

එසේ කිරීමෙන් පෙනී යන්නේ, “නීතියට වැඩ කිරීම දඬුවම් ලැබිය හැකි වරදක් බවට පත්ව ඇති බව” යැයි ඔහු සඳහන් කළේ ය.

ඔහු ප්‍රකාශ කළේ, මේ වන විට “නීතියේ ආධිපත්‍යයට එරෙහිව කැලෑ නීතිය ක්‍රියාත්මක වෙමින් පවතින බව” ය.

කෙටි කාලයකට සේවයට පැමිණි සභාපතිවරයාගෙන් මෙම ගැටලුවට විසඳුම් නොලැබෙන බව අවබෝධ වූ බව ද ඔහු පැවසීය.

පවතින ගැටලුවලට විසඳුම් විදුලිබල අමාත්‍යංශය මට්ටමින් අපේක්ෂා කළ ද එය නොලැබුණු බැවින් මින් ඉදිරියට ජනාධිපතිවරයාට මැදිහත්ව මෙම ගැටලුවලට විසඳුම් ලබා දෙන ලෙස දන්වන බව ද ඔහු සඳහන් කළේ ය.

එමෙන් ම, යුගදනවි ගිවිසුම ඇතුළු මෙතෙක් මතුව ඇති ගැටලු සම්බන්ධයෙන් ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණයෙන් විසඳුම් ලබා ගැනීමට යොමු වුව ත් එයින් විසදුම් ලැබීමට පෙර වෘත්තීය සමිති අරගලවල නිරත වන්නට සිදු වනු ඇතැයි ද ඔහු වැඩිදුරට ත් අවධාරණය කළේ ය.

https://mawbima.lk/news-more/89854

Sunday TIMES – CEB plans to divide to 8 units amidst protests

The Ceylon Electricity Board (CEB) is now in for systematic restructuring process by unbundling it into eight separate corporate entities for power generation, transmission, and distribution, a recent board paper on the administration specified. Workers are protesting the move.

The board paper indicated that it plans to reduce massive losses of the CEB by transforming it into efficient profit making institution by setting up these entities under eight new general managers.

These entities will undertake functions of the CEB relating to hydro electricity, thermal electricity, coal power and non renewable power generation, distribution, and other activities of CEB as well as Lanka Electricity Company (LECO). A new Electricity Reforms Bill will be drafted and presented in Parliament soon to regularise the restructuring process, a senior official of the Ministry of Power said.

According to the board paper the CEB has been incurring losses due to the purchase of electricity at higher prices and selling it to consumers at lower prices, he added.

The total loss of the board due to non-collection of electricity bills during the last few months as a result of the country’s lockdown was Rs. 90 billion.

He also stated that the CEB had not received Rs. 28.40 billion due to non-payment of bills last September.

A sum of Rs. 70 billion a month was collected from electricity consumers in bill payments and due to the relief given to consumers to pay their bills during the last epidemic period, while the CEB has to recover Rs. 17 billion from hotels and industrialists alone, he pointed out

President of the Engineers’ Association Saumya Kumarawadu told the Business Times that their union in collaboration with other trade unions would take strong action against the appointment of eight general managers.

The board has failed to increase the generation capacity in the recent past to meet the growing demand by implementing any mega power plants including large scale renewable energy projects in the recent past even after the President’s green energy was announced, he pointed out.

The CEB has a staff of 23,000 inclusive of over 1,400 professionals and unions are continuing their agitation against the government’s initiatives of entering into power deals including the controversial Yugadanavi LNG power project and attempts to privatise the institution under the cover of restructuring, he added.

The unbundling will also provide an opportunity for the government to get rid of the majority of staff giving them a golden handshake, the trade union leader alleged.

https://www.sundaytimes.lk/211128/business-times/ceb-plans-to-divide-to-8-units-amidst-protests-463067.html

Ada Derana – CEB engineers begin work-to-rule campaign

The Ceylon Electricity Board Engineers’ Union (CEBEU) says that its members have launched a work-to-rule campaign from 12 noon today (25) over several issues including the controversial Yugadanavi power plant deal.

The association demands that the government not proceed with the deal with US-based energy company New Fortress Energy Inc., which includes a transfer of 40% of shares of West Coast Power Private Limited (WCPL) – the owner of Yugadanavi power plant in Kerawalapitiya.

They also call on authorities to put an immediately stop to the abrupt transfers of senior management of the CEB.

The CEBEU says that under the work-to-rule campaign its members will only work during the normal office hours on working days, except those who are on shift duties. 

The association also warns that they would resort to strike action if the relevant authorities fail to respond to their demands. 

http://www.adaderana.lk/news.php?nid=78683

Featured Video Play Icon

DIVAINA- විදුලි සටන තීන්දුයි: යුගදනවි පැවරීමේ ගිවිසුම අහෝසි කරන්න – ලංවිම ඉංජිනේරුවො අකුරට වැඩ

යුගදනවි බලාගාරයේ සියයට 40 ක කොටස් සහ එල්. එන්. ජී. ඒකාධිකාරිය ඇමෙරිකානු නිව් ෆෝට‍්‍රස් සමාගමට ලබාදීමට අත්සන් කර තිබෙන ගිවිසුම අහෝසි කරනතෙක් ලංකා විදුලිබල මණ්්ඩලයේ ඉංජිනේරු සංගමය ඊයේ (25දා) සිට අකුරට වැඩකිරීමේ වෘත්තීය සමිති ක‍්‍රියාමාර්ගයට අවතීර්ණ විය.

බලධාරීන් මෙම වෘත්තීය ක‍්‍රියාමාර්ගයට ඇහුන්කන් නොදෙන්නේ නම් ඉංජිනේරු සංගමය වැඩ වර්ජනයක් කරා යොමුවීමට කටයුතු කරන බව ලංකා විදුලිබල මණ්ඩලයේ ඉංජිනේරු සංගමයේ සභාපති සෞම්‍ය කුමාරවඩු මහතා ඊයේ බත්තරමුල්ලේ පැවැති මාධ්‍ය හමුවකදී පැවසීය.

අකුරට වැඩ කිරීමේ වෘත්තීය සමිති ක‍්‍රියාමාර්ගය ඊයේ දහවල් 12.00 සිට ආරම්භ කළ බවත් එහි බලපෑම දින දෙකතුනක් යනවිට බලධාරීන්ට දැනෙනු ඇති බවත් හෙතෙම කීය. වැඩිදුරටත් අදහස් දැක්වූ ලංවිම ඉංජිනේරු සංගමයේ සභාපතිවරයා මෙසේද කීය.

විදුලි ඉංජිනේරු සංගමය මේ වෘත්තීය ක‍්‍රියාමාර්ගයට එළඹී වැඩ වර්ජනයක් දක්වා යෑමට තීරණය කර තිබෙන්නේ වසර 10 කට පසුවයි. මේ වෘත්තීය ක‍්‍රියාමාර්ග වලට එළඹීමට පෙර ජනාධිපති අගමැති ඇතුළු සියලූ පාර්ශව දැනුවත් කළා.

එල්. එන්. ජී. සැපයීමට ඉදිරිපත් වී තිබෙන්නේ ඇමෙරිකාවේ බංකොළොත් වෙමින් තිබෙන සමාගමක්. මෙවැනි සමාගමකට එල්. එන්. ජී. සැපයීමේ අවස්ථාව ලබාදී රට අඳුරට යෑමට සහ ජාතික ආරක්‍ෂාවට එල්ල වන බලපෑම දකින්නේ වෘත්තිකයන් හැටියට අපියි. මේ සමාගම නීත්‍යානුකූල ආකාරයට ටෙන්ඩරයට ඉදිරිපත් වී නැහැ. විදුලි පාලනාධිකාරිය සක්‍යතා වාර්තා සකස්කර ඉදිරිපත් කළ ටෙන්ඩරයට ඉදිරිපත් වීමට මෙම සමාගමට නොහැකි නිසයි එසේ ඉදිරිපත් වී නැත්තේ.

එවැනි නුසුදුසු සමාගමකට අනුමැතිය ලබාදීම මෙරට විදුලිබල ඇතුළු නීති පද්ධතියටත් අභියෝග කිරීමක්. අඩුම ගානේ මේ ගිවිසුම කැබිනට් මණ්ඩලයට පවා නිසියාකාරව ඉදිරිපත් කර නැහැ. කැලෑ නීතියට ගිහින් වතුර බොරකර මාළු අල්ලන න්‍යායට මේ ආණ්ඩුව වැඩ කරනවා.

ආණ්ඩුව විදුලිබල මණ්ඩලය කෑලිවලට කඩලා එහි ඉහළ නිලතලවලට දේශපාලන හිතවතුන් පත්කර ගිවිසුම ඉදිරියට ගෙන යෑමට කටයුතු කරනවා. එල්. එන්. ජී. මිලදී ගැනීමට පෙර නළ එළීම ඇතුළු යටිතල පහසුකම් සකස් කරගත යුතුයි. ඒ සඳහා වසර එකහාමාරක පමණ කාලයක් ගත වනවා. ඉන්පසුවයි එල්. එන්. ජී. මිලදී ගැනීමට ටෙන්ඩර කැඳවීම් කළ යුත්තේ.

චමින්ද සිල්වා – ඡායාරූපය නිමල් දයාරත්න

Featured Video Play Icon

New Fortress ගනුදෙනුව පිළිබද පුවත්

The hottest potato now on the lap of the Government of Sri Lanka (GOSL) is an unsolicited proposal from a giant U.S. corporation, New Fortress Energy (NFE), to build a new offshore LNG (liquefied natural gas) receiving, storage and regasification terminal in Colombo. A framework agreement to go ahead with this proposal has already been allegedly signed but very little of this was known to the wider public. Unsurprisingly, allegations that this was done in secret is being widely bandied about. Lesser constituents of the government are unhappy about this proposal and Finance Minister Basil Rajapaksa who is pushing it on the grounds that it will enable cheaper long-term electricity generation benefiting hard-pressed consumers had a discussion with party leaders of the ruling coalition on this subject last Thursday. What finally emerged there has not been revealed but it is clear that the government is determined to push ahead with the proposal.

https://www.youtube.com/watch?v=DuNmrtd244s

LNG Scam is a Hangman’s Noose – Prof. Kumar David

THE ISLAND – There has been a news blackout on the liquid natural gas (LNG) deal that Basil Rajapaksa’s Ministry has entered into with the American company New Fortress Energy (NFE). The Sunday Island Editorial last week 26 September expressed concern about lack of transparency of facts and secrecy in negotiations. The deal is a response to an “unsolicited bid” is the official line but how much soliciting and wheeler-dealing went on no one will never know. The negotiations though commenced when Prime Minister Mahinda Rajapaksa was Finance Minister. I am not picking on the deal because it’s an American company, not at all. I am expressing disquiet about negotiating conduct, technical issues and potential long-term implications.

Before pitching into the topic I will define that ugly acronym FSRu&P (Floating Storage and Regasification unit & Pipelines). Natural gas globally is the fossil fuel of choice to replace King Coal. There is much disputation about whether one or two final coal-fired power stations will be built in Lanka in the next 15 years, but natural gas will be the eventual successor. Once released from the bowels of the earth, gas can be piped across continents. When chilled to very low temperatures it liquefies, ready for confinement in strong containers that can be brought into your kitchen or transported thousands of miles in huge tankers.

When a tanker arrives the FSRu&P game starts. Tankers can dock at a harbour designed for the purpose if you have one; if not a floating terminal is launched about five miles out at sea where LNG is stored. It can when needed be regasified – as in your kitchen gas cooker – and sent ashore via undersea pipelines. That’s the FSRU&P storyline and one of these is coming on the west coast, north of Colombo. The gas can be used in power-stations, industries and homes.

The plan is to convert the currently coal-fired 310MW West Coast Power Station (WCPS), Yugadhanavi, to gas, and to make the proposed Sobadhanavi 350MW station also gas fired. The gas-fired capacity will then be 660MW, but this is only the start. The CEB and the CPC (Petroleum Corporation) have reached an advanced stage in preparation and issue of documents calling for international bids for an FRSU and Pipelines, but not yet for the supply of LNG. Then suddenly and out of the blue the process was scuttled – it was infected by a bacillus. The Finance Ministry signed a Framework Agreement to proceed with the unsolicited or privately canvassed bid from NFE. A so-called Framework Agreement was inked in September in secrecy.

There are three harmful aspects. The first is unnecessary secrecy and unseemly sabotage of ongoing tender procedures. The second is a likely financial rip-off that may raise electricity prices and the third is a trap that will endanger Lanka’s long-term energy security and put the country’s neck into a hangman’s noose.

First things first. It is a violation of good practice to make an award to an unsolicited bid when tenders have been called; it rings alarm bells whether someone took 10%. International Competitive Tenders were called by GoSL for an FSRu&P and bid documents were issued but the Finance Ministry inked a secret deal to sell 40% of WCPS to NFE in the midst of this. The deal was reported in New Fortress’s website but not in local media. When Sirasa TV asked Power & Energy Minister Dulles Alahapperuma, he denied any agreement. Something is fishy.

https://www.newfortressenergy.com/stories/New-Fortress-Energy-finalizes-contract-with-government-of-Sri-Lanka

Basil’s defenders and the CEB Engineers Union have locked horns. A Sinhala video by CEBEU President Saumya Kumaravadu provides an excellent summary: https://www.youtube.com/watch?v=VjWQ9tvIz1k

An English statement is at:

The second shock is that in terms of the Framework Agreement the government has entered into a Take-or- Pay (ToP) deal for LNG. ToP is a bad idea if the amount contracted is large or if the donkeys writing the contracts have little understanding of electricity generation or the complexities of manoeuvring in global LNG markets. Under the tender care of these goofs Lanka will be played for a sucker – recall the oil hedging fiasco a few years ago. Suppose a petrol company offers you a fleet of taxis free (the BAIT), but on condition you buy your petrol exclusively from it for five years (the TRAP). Suppose the value of the fleet is Rs 25 million but the cost of the petrol to be consumed in the five year period is Rs 500 million. Whether you need it or not you must buy an agreed quantum from the petrol company. The BAIT in LNG story is that NFE will buy 40% of WCPS for $250 million (investment) and the TRAP is compulsory purchase of LNG for both power stations and any others subsequently taking gas from this facility.

Pricing could also be a problem. LNG prices are volatile and swings have become mercurial in the aftermath of recent supply chain disruptions. Spot-prices vary widely between Henry Hub, Japan-Korea and the Netherlands TTF spot-markets. Bangladesh bought a cargo for delivery last month at $29.9 per million-Btu, the highest the country has paid for super-chilled fuel. The average LNG price for November 2021 delivery to Northeast Asia is $27 per million-Btu. A wise man surely will keep purchasing manoeuvrability in his own hands.

Say the CEB incurs fuel supply expenditure of $500 million per annum – I am pricing natural gas at $14.5 per million-Btu; see Technical Note below for quantity estimate. If NFE makes, say 10% to 15% on the sale it will make a profit of $50 million to $75 million per year (example only). You might say “What’s the problem we have to buy LNG from somewhere?” But if in any year (lots of rainfall say) the CEB does not need that much, too bad; it will have to Take-or-Pay even if it does not use it, like alimony to an estranged wife. There will also be a fixed charge spread over the period by means of which NFE will recover its entire investment costs.

Finally the hangman’s noose. Sri Lanka has been trapped; it is infeasible to build a second FRSU and pipelines in a relatively small country since the investment is large. Once Lanka builds one, that’s it for a decade or more. We will neither need, nor be able to afford a second for a long time. India has only six terminals in operation. In the meantime the CEB long-term generation expansion plan envisages the addition of about 3GW (3000 MW) of gas-fired generation in the period from now to 2037. LNG will become the bedrock of electricity production in the period to 2040, displacing coal. The implication of the deal with NFE is that country will be in the pocket of a foreign company for energy security for the foreseeable future. The government is doing more to jeopardise natural security than any youthful, slogan-intoning, racist or religious hothead!

Renewable energy will and should be encouraged though it’s not going to provide 70% of primary energy for electricity by 2030 except in Aesop’s Fables. The cynic will read a dangerous trick written into a shady contract. Remember how in the 1990s corrupt presidents, politicos and businessmen made a killing from oil-fired private power-plant construction and operation while the CEB, grossly unfairly, carried the flak? Something reminiscent is possible if corrupt politicos and greedy renewable energy (RE) investors act in consort. Today RE investors demand that they be paid at a rate corresponding to avoided-cost. Since one unit of RE electricity can displace one unit of fossil-fuel electricity they demand to be paid the avoided cost, which is the cost of the most expensive unit then on grid. But what if you play the following game: First jack up the price of fossil energy, then enact the drama of the brave saviour lopping off a bit at the top? It could be the game of unscrupulous politicians and RE investors to jack up the price of ‘going-to-be-avoided’ electricity first and after that play the drama of avoided-cost. I don’t need to explain; you can work out what the cynic is saying. And let’s not forget that corrupt politicos and market players impede, not assist, ecological goodness.

Technical Note

If 0.66 GW (660MW) were to run flat out, non-stop, every hour of the year the electrical energy output will be 0.66x24x365 = 5,782 GWh. Since plant cannot run without maintenance and since full output is not maintained all the time the actual plant-factor is, say, 70%. The output is then reduced to 5782×0.7 = 4,047 GWh. If the efficiency of generation is 40%, then the primary-source energy need at the input is 4047/0.4 = 10,118 GWh-equivalent of LNG energy. Now 1 GWh is the same as 3412×106 Btu (British thermal unit). Therefore the input LNG energy that is needed for both power-stations is 10,118 x 3412×106.which works out at 34.5 million-million-Btu per year, or dividing by 365 we get an average of 94,520 million-Btu per day (44,420 for Yugadhanavi and 50,100 for Sobadhanavi). Someone younger than age-80 kindly check these sums.

However the New Fortress Website declares: “New Fortress will initially provide the equivalent of an estimated 1.2 million gallons of LNG (~35,000 MMBtu) per day to GOSL, with the expectation of significant growth as new power-plant become operational.” There seems to be a cockup in NFE’s numbers, or maybe it’s meant to obfuscate Ministers and Administrators.

[MM stands for Metric-Million. The initial “Metric” is redundant and will be thrown out of the window in self-respecting scientific discourse. So MM simply stands for million].

බලශක්ති සුරක්ෂිතතාවය සහ ජාතික සම්පත්

“අපගේ ඉංජිනේරු ආචාරධර්ම අනුව තමන්ගේ සේවායෝජකයා හෝ ඉහල නිළධාරියෙකු හෝ පැවසූ පමණින් එය නීති විරෝධී කාර්‍ය්‍යයක් නම් එය නොකල යුතු අතර ඉහල නිළධාරියෙකුගේ අණ ක්‍රියාත්මක කිරීම පිණිස යුධ අපරාධ සිදුකළ සෙබලුන්ට දඬුවම් පැණවූ නියුරම්බර්ග් නඩු තීන්දුව මේ සඳහා ඇති හොඳම උදාහරණයකි ….” (Nuremberg Trials) – ඉංජිනේරු සෞම්‍ය කුමාරවඩු

පා.ම. සුනිල් හඳුන්නෙත්ති, ලංවිම සභාපති එම්.එම්.සී.ප්‍රදිනාන්දු, ලංවිම සාමාන්‍යාධිකාරි එම්.ආර්.රණතුංග, ලංවිම ඉංජිනේරු සංගමයේ සභාපති සෞම්‍ය කුමාරවඩු, සාගර තෙල් කැණීම් විශේෂඥ නිමල් සිල්වා, ලංවිම ඒකාබද්ධ වෘත්තීය සමිති සන්ධානයේ කැඳවුම්කරු රන්ජන් ජයලාල් ඇතුලු ආරාධිතයින් 9 දෙනෙක් සහභාගි වූ සිරස ටීවී මාවත – 2021-09-30 සම්පූර්ණ වැඩසටහන මෙතනින් නරඹන්න….

වීඩියෝව

𝐂𝐄𝐁 𝐄𝐧𝐠𝐢𝐧𝐞𝐞𝐫𝐬 𝐟𝐞𝐚𝐫 𝐭𝐡𝐞 𝐰𝐨𝐫𝐬𝐭 𝐢𝐟 𝐆𝐨𝐯𝐭. 𝐦𝐨𝐯𝐞𝐬 𝐚𝐡𝐞𝐚𝐝 𝐰𝐢𝐭𝐡 𝐍𝐞𝐰 𝐅𝐨𝐫𝐭𝐫𝐞𝐬𝐬 𝐝𝐞𝐚𝐥

– 𝗦𝗮𝘆 𝗦𝗟 𝘀𝗲𝘁 𝘁𝗼 𝗹𝗼𝘀𝗲 𝗮𝘁 𝗹𝗲𝗮𝘀𝘁 𝗨𝗦$ 𝟰𝟬𝟬𝗺𝗻 𝗻𝗲𝘅𝘁 𝟱 𝘆𝗲𝗮𝗿𝘀 𝗶𝗳 𝘁𝗵𝗲 𝗱𝗲𝗮𝗹 𝗴𝗼𝗲𝘀 𝗮𝗵𝗲𝗮𝗱

– 𝗪𝗮𝗿𝗻 𝘁𝗵𝗲 𝗱𝗲𝗮𝗹 𝗰𝗼𝘂𝗹𝗱 𝘁𝘂𝗿𝗻 𝗼𝘂𝘁 𝘁𝗼 𝗯𝗲 𝘁𝗵𝗲 𝗻𝗲𝘅𝘁 𝗵𝗲𝗱𝗴𝗶𝗻𝗴 𝗱𝗲𝗮𝗹

– 𝗙𝗲𝗮𝗿 𝗴𝗼𝘃𝘁. 𝗮𝗹𝗿𝗲𝗮𝗱𝘆 𝗵𝗮𝘀 𝗰𝗼𝗺𝗺𝗶𝘁𝘁𝗲𝗱 𝘁𝗼 𝘁𝗵𝗲 𝗱𝗲𝗮𝗹

– 𝗣𝗼𝗶𝗻𝘁 𝗼𝘂𝘁 𝘁𝗵𝗲 𝗱𝗲𝗮𝗹 𝘄𝗼𝘂𝗹𝗱 𝗰𝗮𝗿𝘃𝗲 𝗼𝘂𝘁 𝗮 𝗺𝗼𝗻𝗼𝗽𝗼𝗹𝘆 𝗳𝗼𝗿 𝗡𝗲𝘄 𝗙𝗼𝗿𝘁𝗿𝗲𝘀𝘀 𝗶𝗻 𝘁𝗵𝗲 𝘀𝘂𝗽𝗽𝗹𝘆 𝗼𝗳 𝗟𝗡𝗚 𝘁𝗼 𝗦𝗟

By Nishel Fernando (Daily Mirror)

Sri Lanka stands to lose up to US$ 400 million over the next five-year period if the government decides to move ahead with the unsolicited proposal submitted by the US-based New Fortress Energy (NFE), allowing them to setup the country’s LNG infrastructure and procure LNG from them for the country’s power sector, the Ceylon Electricity Board Engineers’ Union (CEBEU) cautioned this week.

Following an unsolicited proposal directly sent to the Ministry of Finance, the government signed a Framework Agreement (FA) with NFE on July 7, 2021.

The key features of the unsolicited proposal include the purchase 40 percent shares of West Coast Power Private Limited (WCPL) for US$ 250 million, execution of the LNG terminal project, which includes a floating storage regasification unit (FSRU), a mooring system and the pipelines as well as supply of LNG to WCPL, Sobadhanavi Limited (SBL) and other plants.

Further, the CEBEU claimed that the proposal also includes giving away exclusive rights of supplying LNG to Sri Lanka’s electricity generation to NFE with commitment to purchase LNG from the firm under very strict conditions, which would be favourable to them.

CEBEU stated that the Cabinet of Ministers has already approved a resolution to enter into a gas supply term sheet and share sale & purchase agreement of WCPL and a gas supply agreement for SBL. Hence, it fears that the government has already entered into some of these agreements. 

“Though in general, take-or-pay (TOP) clauses are typically not absolute and may include flexibility mechanisms for the buyer to adjust the contracted volumes, huge amount of TOP gas volumes   commitments of the buyers have been included in the NFE offer. The purchaser needs to pay the LNG supplier the cost of TOP gas volumes whether or not the purchaser uses the particular gas volumes,” CEBEU stated. 

The trade union warned that the CEB and the government could incur an additional US$ 400 million as a result of these clauses including the additional undue gain from LNG pricing formula, which is extremely high when compared to international competitive prices.

It estimated that the transaction cost under the NFE’s LNG supply contract could be in the range of US$ 3 billion for 5 years and could go up to US$ 6 billion for 10 years.

“The offered pricing formulas for LNG supply are very much disadvantageous to Sri Lanka. NFE could make enormous profits from this contract. It is like the infamous hedging deal of petroleum fuel supply, which caused  a loss of millions of dollars to the country. If this NFE proposal is implemented, Sri Lanka will not have the opportunity to gain the advantages of price reductions of LNG in future. Further, Sri Lanka will be deprived of benefiting to procure LNG on government to government (G to G) contracts from friendly Middle Eastern countries,” it elaborated. 

Further, under the NFE contract for terminal facility, CEB is also required to pay a minimum of US$ 253 million for 5 years for the FSRU separately as the capacity charge in addition to LNG payment, which is in contrast to the previous unsolicited proposal made by a South Korean firm under the Swiss Challenge basis, where the payment to FSRU was free-of-charge.

Hence, CEBEU claimed that the unsolicited proposal which came in disguise at US$ 250 million for 40 percent of WCPL, in fact aims to secure multi-billion LNG supply contracts without competition and with exclusive rights of supplying LNG to the whole country with undefined extended duration beyond 5 years, creating a monopoly in LNG supply and risking the country’s national security and energy security. 

The Union also raised concerns on the laws governing these contracts. 

“The governing law of the contracts is the Law of England and Wales where Sri Lanka will be in a very  much disadvantageous and powerless position,” it stated. 

Moreover, the CEBEU also charged that the purchase consideration of US$ 250 million for 40 percent stake in WCPL by NFE is less than the valuation of the Chief Government Valuer.

It also cautioned that implementation of NFE’s unsolicited contracts would mark the end of competitive bidding process for LNG supply, the FSRU and pipelines as there are no other requirements than a single terminal facility and single LNG supply contract for the country at the moment. 

In addition, it pointed out that the country’s power sector won’t be able to benefit from exploration of natural gas in Mannar basin, if these unsolicited contracts are implemented. 

“The Ministry of Energy is working fast on the exploration of natural gas in Mannar basin. This will be of no use locally as entire LNG supply of the country will be supplied through a NFE contract,” it said.

New Fortress Energy (NFE) Unsolicited Proposal; Threat to Energy Security and Enormous Loss to the Country

National Energy Policy

  • The Sri Lanka government has gazetted the National Energy Policy and Strategies of Sri Lanka in August 2019. The primary objective of the national energy policy is to ensure energy security through the supplies of reliable, cost effective and competitively priced energy services from diverse sources to support the social equitable development of Sri Lanka. National energy policy is founded mainly focusing on several aspects such as assuring energy security through continuity, adequacy and reliability, providing energy services at the optimum cost to the national economy, enhancing self-reliance, strengthening good governance in the energy sector among several others.    
  • The national energy policy identifies the liquefied natural gas (LNG) as the next fossil fuel option for the country to broaden diversity.
  • The national energy policy clearly states that considering the impact to the national energy security, operation of the first LNG terminal and LNG procurement shall be kept under state control.
  • National energy policy further establishes that procurement of plant, equipment, crude oil and other fuels as well as power purchase agreements and similar concessions, will be made through a streamlined competitive bidding scheme ensuring transparency and accountability.        

CEB’s Initiatives for the Deployment of LNG for Electricity Generation in Sri Lanka

  • In line with the national energy policy and the general policy guidelines on the electricity industry, CEB has already taken initiatives to deploy LNG for electricity generation in Sri Lanka.  
  • CEB has already developed a comprehensive road map for the deployment of LNG for Sri Lanka electricity generation through a detailed feasibility study funded by ADB. 
  • The intention was to deploy LNG for the Colombo based power plants initially with the actual LNG requirement determined carefully in accordance with CEB’s generation plan as well as forecasted dispatch scenario.
  • The tenders were separated for the procurement of LNG terminal, pipeline and LNG supply through competitive bidding process to secure the optimum economic benefits to the country while ensuring the transparency and accountability. 
  • International Competitive Tenders were called by CEB to procure LNG terminal (FSRU, mooring facility and other infrastructure) and by CPC to construct the pipe line network and the bids received are currently under evaluation.
  • Bid documents to procure LNG through competitive bidding process are being prepared.

Page 2 of 6 New Fortress Energy’s Proposal

  • New Fortress Energy (NFE), a USA based company has submitted an unsolicited proposal directly to the Ministry of Finance which has a huge direct impact to the LNG deployment in Sri Lanka.
  • This NFE’s unsolicited proposal was submitted disturbing the formal procurement process to procure LNG, terminal facility and pipelines to Sri Lanka through competitive bidding process where bids on terminal facility and pipelines are now in the final stage of evaluation.
  • The salient features of NFE’s unsolicited proposal are as follows,
  1. To purchase 40% of shares of West Coast Power Private Limited (WCPL) at a purchase consideration of USD 250 million.
  2. To execute LNG terminal project which includes Floating Storage Regasification Unit (FSRU), Mooring system and the Pipelines.
  3. Supply of Liquefied Natural Gas (LNG) to WCPL, Sobadhanavi Limited (SBL) and other plants which will come in Kerawalapitiya and with higher possibility the CEB plants at Kelanitissa as well.  
  4. Inclusion of very high Take or Pay (TOP) gas volumes than the actual minimum requirement of the country with strict conditions that NFE should be paid irrespective of whether the contracted volumes are consumed or not. 
  5. Contract term initially for 5 years with almost definite compelled further extensions.
  6. Exclusive rights of suppling LNG to Sri Lanka electricity generation.
  7. NFE being granted all tax exemptions/benefits/investment incentives available under Sri Lankan law.
  8. Any taxes/charges which are not exempted will be a pass-through cost.
  9. Governing law of the contracts is Laws of England and Wales.
  • The Framework Agreement (FA) has already been signed between the GOSL and NFE on 07.07.2021.
  • Recently, Cabinet has given approval to enter into the Gas Supply Term Sheet, Share Sale & Purchase Agreement (SSPA) of WCPL, Gas Supply Agreements with WCPL and SBL and subsequently media reports reveal that some of these agreements have already been signed.

Threat to the National Energy Security & Enormous Loss to the Country if NFE’s Unsolicited Proposal is implemented

  • The unsolicited proposal of NFE contradicts the provisions of the procurement policies and principles, National Energy Policy as well as Sri Lanka Electricity Act, where competitive bidding process should be adopted to procure electricity as well as fuels and also to keep the first LNG terminal and LNG supply under the state control. 
  • Exclusive rights of supplying LNG to Sri Lanka will be tied up with a USA company for 5 years initially with definite compelled extensions forever which is a great threat to national energy security. The Colombo based existing and future power plants can be controlled by a USA company through the LNG supply which will greatly hamper the country’s electricity supply availability and reliability. Supply of LNG under this contract may not be limited to electricity sector but could also be extended to other sectors such as transport and domestic usage in the years to come which will give a huge controlling power to a foreign company.  
  • The contracts of LNG terminal, pipelines and LNG supply bundled together in a single unsolicited contract and handed over to a foreign company which is a severe threat to the national security as well as energy security and Sri Lanka will be in their custody forever.
  • Majority of the countries in the world, the contracts of LNG supply and infrastructure development are not bundled together instead execute as separate tenders due to the concerns of national security, energy security and to harness the maximum benefit of market competitiveness. 
  • Acquiring shares of WCPL and also SBL which is an absolute possibility as learnt, a USA based company will have the control over the electricity supply in the country.
  • The transaction cost under the NFE’s LNG supply contract could be in the range of USD 3000 million for 5 years and could go up to USD 6000 million for 10 years, given the fact that the country will be forced to buy LNG from NFE for the plants in Kelanitissa premises as well since there is no other alternative option. It is a huge crime meted out to the country if such a massive contract which could easily be the biggest contract of the country, is obtained through an unsolicited proposal without following due competitive bidding process.
  • The offered pricing formulas for LNG supply are very much disadvantages to Sri Lanka. NFE could make enormous profits from this contract. It is like the infamous hedging deal of petroleum fuel supply which caused millions of dollar loss to the country. If this NFE proposal is implemented, GOSL will not have the opportunity to gain the advantages of price reductions of LNG in future. Further, GOSL will be deprived of benefitting to procure LNG on Government to Government (G to G) contracts from friendly middle east countries.  
  • Though in general, Take or Pay (TOP) clauses are typically not absolute and may include flexibility mechanisms for the buyer to adjust the contracted volumes, huge amount of TOP gas volumes with firm commitments of the buyers have been included in the NFE offer. The purchaser needs to pay the LNG supplier the cost of TOP gas volumes whether or not the purchaser uses the particular gas volumes. Hence, TOP gas volumes needs to be very carefully determined to the minimum value considering the plant factor, availability, dispatch scenario and availability of other low-cost energy sources like hydro, coal, wind and solar.
  • However, the TOP volumes included in the NFE’s LNG supply contract are extremely high. It can cause a huge additional financial burden on CEB and GOSL up to USD 400 million for 5 years including the additional undue gain from LNG pricing formula which is extremely high comparing to international competitive prices.
  • With the government’s simultaneous policy decision of 70% Renewable Energy integration for electricity generation, the usage of LNG could be even less and Take or Pay commitment of LNG will burden the country even more while benefitting NFE massively.
  • What is more pathetic and beyond thinkable is that when it is unable to use the TOP LNG volume in a month, the purchaser has to pay the cost for TOP volume for that month and then subsequently has to pay again for the next month’s actual usage of the same LNG which is stored in seller’s facility. It is like selling the same LNG quantity twice. This is the extent of losing by the country if LNG supply contracts are signed for higher TOP volumes.
  • Higher TOP contracts will also influence the merit order dispatching of power plants in the country and can lead to corruption practices.
  • Under the NFE contract for terminal facility, CEB should pay a minimum of USD 253 million for 5 years for FSRU separately as the capacity charge in addition to LNG payment. However, with the previous unsolicited Korean offer under the Swiss Challenge basis, the FSRU was offered free of charge.
  • In the Cabinet paper dated 06.09.2021 submitted by the Hon. Minister of Finance with regard to the NFE’s unsolicited proposal, the capacity charge on the CEB executed tender for FSRU was compared to indicate that NFE’s unsolicited proposal is more economical than offers received through CEB’s competitive bidding process. This is a big lie and misrepresentation of real facts to misguide the Cabinet and the general public. NFE is granted all tax exemptions/benefits/investment incentives while bidders through CEB’s competitive bidding process are subjected to payment of 24% of corporate tax and personal income taxes. In addition, under the tender conditions, the pipeline system having 40 years of lifetime and mooring facility having 25 years of lifetime will be transferred to CPC and CEB respectively free of charge at the end of 10th year of the contract. Costs of these infrastructures contribute significantly to the tariff offered by bidders. Further, the tariff of the tender is inclusive of pipeline from FSRU to Kelanitissa power plant premises which is the most expensive and difficult part of the pipeline system. Hence, tendered prices can not be compared with NFE offered prices which is merely based on temporary infrastructures with limited scope.      
  • Further, NFE’s capacity charge of USD 1.45 per MMBtu for FSRU, is just a cover up figure based on a high dispatch scenario whereas the actual dispatch would be much less and the actual capacity charge of NFE could exceed USD 5.50 per MMBtu.
  • It is clear that real dominating factors with respect to financial feasibility are intentionally hidden in the submitted Cabinet paper. The cost of terminal facility and the pipelines is a minute figure of around USD 200 million when compared to the LNG supply contract of around USD 6000 million for 10 years.  Nearly 95% of the total contract sum accounts for the LNG supply contract. Hence, it is the LNG supply contract which matters most for economic feasibility and not the terminal facility as misrepresented through the Cabinet paper. NFE has sensible enough to include all their undue profits in the LNG supply contract while misguiding the GOSL on terminal facility contract benefitted through undue access for the information of bids submitted through CEB’s competitive tender process. 
  • FSRU agreements are extremely complex in nature. Off hire, warranty compensation, operations during turbulent oceanic conditions, commitment to availability of gas during May to September should be covered and none of these things have been discussed.
  • The purchase consideration of USD 250 million for 40% stake in WCPL by NFE is said to be much less than the valuation of Chief Government valuer.   
  • NFE has determined a minimum plant factor of 70% for WCPL which is an extra cost to CEB while more profitable for NFE on return on shareholder investment as well as huge TOP LNG volumes.
  • Changes intended to bring on heat rates during the impending amendments to the existing Power Purchase Agreement (PPA) of WCPL will bring enormous cost to CEB.
  • As per the existing PPA of WCPL, coming years from 2022 onwards will be more profitable for shareholders as repayment of loan has almost been completed and hence NFE will be immensely benefitted.  
  • All existing shareholders of WCPL (Treasury-50%, EPF-27%, LECO-18%, LTL-5%) are local entities and return on equity is paid in LKR. However, when NFE becomes a shareholder, dividends on their investment will have to be paid in USD, a new avenue for forex outflow.     
  • What another regretful fact for the country is that when the dividend payments are compelled to made in USD to NFE during the favorable years to come, the so-called incoming investment of USD 250 million through share purchasing will be wiped off within few years.
  • Under the NFE’s unsolicited LNG supply contract and the amendments to the existing PPA together with actual plant factor, the cost of electricity unit of WCPL could easily go up to such a level that sometimes it might be cheaper running the power plant on HFO under existing PPA. 
  • The Framework Agreement (FA) signed and what is doing now are two different things. FA is only for WCPL with a USD 9.9 Cents maximum price per kWh of electricity. Now, there is a Cabinet decision to amend the FA and increasing of the electricity unit cost is a definite occurrence.        
  • It is crystal clear that the main aim of NFE is not the mere USD 250 million investment in shares of WCPL but the securing of multi-billion dollar LNG supply contract without a competition and with exclusive rights of supplying LNG to the whole country with undefined extended duration beyond 5 years with massive controlling power on the country’s national security and energy security and with guaranteed exorbitant profits.
  • No official discussions or consultations were held with CEB or Ministry of Power on this unsolicited proposal and the Ministry of Finance single handedly managed the entire process.
  • GOSL is going to sign agreements with NFE and not CEB as usually done hence it will be a strong binding and dispute resolution will be extremely difficult.  
  • The governing law of the contracts is the Law of England and Wales where Sri Lanka will be in a very much disadvantageous and powerless position.
  • In the Cabinet paper dated 06.09.2021, the Minister of Finance has quoted and compared all figures from the financial proposal of the ongoing tender initiated by CEB. This is totally against the NPA procurement guidelines and good governance. This will set a very bad precedence on all types of procurement in the country and severely hamper the credibility, transparency and confidentiality. This will greatly discourage genuine investors coming to our country. This is a gross violation of the clause 3.8.2 of the national energy policy as well.     
  • NFE has taken all information from CEB floated tender for FSRU to formulate their offer and bundled with LNG supply also. All studies carried out by CEB for years have been obtained by NFE at no cost and submitted an unsolicited proposal.
  • Implementation of NFE unsolicited contracts is the end of competitive bidding process for LNG supply, FSRU and pipelines as there are no other requirements than a single terminal facility and single LNG supply contract to Sri Lanka at the moment.
  • The Ministry of Energy is working fast on exploration of natural gas in Mannar basin. This will be of no use locally as entire LNG supply of the country will be supplied through NFE contract.

රටේ බලශක්ති ආරක්‍ෂාවට තර්ජිත, New Fortress Energy (NFE) සමාගම ගෙනෙන Unsolicited ආකාරයේ යෝජනා රටට විශාල පාඩුවක්

ජාතික බලශක්ති ප්‍රතිපත්තිය

අඛණ්ඩව, ප්‍රමාණවත් ලෙස හා විශ්වසනීයව; බලශක්ති සුරක්‍ෂිතතාවය සහතික කිරීම වැනි අංශ කිහිපයක් කෙරෙහි අවධානය යොමු කරමින්, ජාතික ආර්ථිකයට ප්‍රශස්ත මිලකට බලශක්ති සේවා සැපයීම, විදුලිය පිළිබඳ ස්වයං විශ්වාසය වැඩි දියුණු කිරීම, අනෙකුත් ක්‍ෂේත්‍ර අතර බලශක්ති ක්‍ෂේත්‍රයේ හිතකාමී පාලනය ශක්තිමත් කිරීම අරමුණු කරගනිමින් ප්‍රධාන වශයෙන් ආරම්භ කරන ලද ‘ජාතික බලශක්ති ප්‍රතිපත්තිය’ ශ්‍රී ලංකා රජය විසින් 2019 අගෝස්තු මස ‘ශ්‍රී ලංකාවේ ජාතික බලශක්ති ප්‍රතිපත්තිය හා උපාය මාර්ග’ ගැසට් කරන ලද අතර එහි මූලික පරමාර්ථය වන්නේ විශ්වසනීය, ලාභදායි හා තරඟකාරී මිලකට බලශක්ති සේවා සැපයීම් තුළින් ශ්‍රීලංකාවේ සමාජ සාධාරණ සංවර්ධනයට උරදිය හැකි ලෙස බලශක්ති සුරක්‍ෂිතතාවය සහතික කිරීමයි.

රට තුළ විදුලිබල උත්පාදනයේ විවිධත්වය පුළුල් කළ හැකි (Country to broaden diversity) පොසිල ඉන්ධන විකල්පය ලෙස (Fossil Fuel Option) දවීකරණය කළ ස්වාභාවික වායුව (Liquefied Natural Gas – LNG) උක්ත ජාතික බලශක්ති ප්‍රතිපත්තියේ පැහැදිලිව සඳහන් වන අතර ජාතික බලශක්ති ආරක්ෂිත උපාය මාර්ගයන්ට ඇති වන බලපෑම සලකා පළමු LNG පර්යන්තයේ ක්‍රියාකාරිත්වය හා LNG ප්‍රසම්පාදනය (Operation & Procurement) රාජ්‍ය පාලනය යටතේ තිබිය යුතු බව පැහැදිලිව සඳහන් කර ඇත.

විනිවිදභාවය සහ වගවීම සහතික කෙරෙන විධිමත් තරඟකාරී ලංසු යෝජනා ක්‍රමයක් තුලින් යන්ත්‍ර, උපකරණ, බොරතෙල් හා අනෙකුත් ඉන්ධන මෙන්ම බලශක්ති මිලදී ගැනීමේ ගිවිසුම් සහ ඒ හා සමාන සහන ක්‍රියාත්මක කරනු ඇති බව ජාතික බලශක්ති ප්‍රතිපත්තියේ තවදුරටත් සාක්ෂාත් කර ඇත.

LNG විදුලිබල උත්පාදනය සඳහා ලංවිම විසින් ගෙන ඇති ආරම්භයන්

ජාතික බලශක්ති ප්‍රතිපත්තිය හා විදුලි කර්මාන්තය පිළිබඳ පොදු ප්‍රතිපත්ති මාර්ගෝපදේශයන්ට අනුකූලව, ශ්‍රී ලංකාවේ විදුලි උත්පාදනය සඳහා LNG යෙදවීමට මේ වන විටත් පහත සඳහන් පියවර ගෙන ඇත.

  1. ආසියානු සංවර්ධන බැංකුව මඟින් අරමුදල් සපයන සවිස්තරාත්මක ශක්‍යතා අධ්‍යයනයකින් දැනටමත් පුළුල් සැලසුමක් සකස් කර ඇත.
  • විදුලිබල මණ්ඩලයේ උත්පාදන සැලැස්මට අනුකූලව මෙන්ම ජනිත විදුලිය බැහැර කිරීමේ පුරෝකථනයන්ට අනුව තීරණය කළ මූලික LNG අවශ්‍යතාවයන්ට අනුව කොළඹ පදනම් වූ බලාගාර සැලසුම් කර ඇත.
  • විනිවිදභාවය හා වගවීම තහවුරු කරමින් තරඟකාරී ලංසු තැබීමේ ක්‍රියාවලිය තුළින් රටට ප්‍රශස්ත ආර්ථික ප්‍රතිලාභ ලබා දීම සඳහා LNG පර්යන්තය, නල මාර්ගය හා LNG සැපයුම ප්‍රසම්පාදන ටෙන්ඩර් වෙන් කරන ලදි.
  • LNG Terminal (FSRU, Mooring Facility & other Infrastructure) මිලදී ගැනීම සඳහා සහ නල මාර්ග ජාලය ඉදි කිරීම සඳහා ලංවිම විසින් කැඳවන ලද ජාත්‍යන්තර තරඟකාරී ටෙන්ඩර් ලංසු දැනට අගයමින් පවතී.
  • තරඟකාරී ලංසු ඉදිරිපත් කිරීමේ ක්‍රියාවලිය තුළින් LNG මිළදී ගැනීම සඳහා වූ ලංසු ලේඛන සකස් වෙමින් පවතී.

New Fortress Energy (NFE) බලශක්ති යෝජනා

ඇමරිකා එක්සත් ජනපද NFE සමාගම විසින් සෘජුවම මුදල් අමාත්‍යංශයට ඉදිරිපත් කර ඇති යෝජනාව ශ්‍රී ලංකාවේ LNG යෙදවීමට විශාල බලපෑමක් ඇති කරන අතර ආරම්භ කර ඇති ලංවිම හා තෙල් සංස්ථා අවසන් අදියරේ තරඟකාරී ලංසු ඇගයීමේ ක්‍රියාවලියටද බාධාවක්වී ඇත.

NFE යෝජනාවේ කැපී පෙනෙන ලක්‍ෂණ පහත පරිදි වේ.

  1. ඩොලර් මිලියන 250 ක West Coast Power Private Limited (WCPL) කොටස් 40% ක් මිලදී ගැනීම පිළිබඳ සලකා බැලීම.
  2. FSRU, Mooring System හා නල පද්ධතිය සහිත LNG පර්යන්ත ක්‍රියාත්මක කිරීම.
  3. කෙරවළපිටිය ඉදිවිය හැකි අනෙකුත් බලාගාර සමඟ WCPL, Sobadhanavi Limited (SBL) බලාගාර සඳහාද කැළණිතිස්ස ඉදිවිය හැකි ලංවිම බලාගාර සඳහාද LNG සැපයුම  
  4. තවදුරටත් දීර්ඝ කිරීම් සමඟ මුලින් නිශ්චිත වසර 5 ක් සඳහා කොන්ත්‍රාත් කාලය.
  5. විදුලි උත්පාදනය සඳහා ලංකාවට LNG සැපයීමේ එකම අයිතිය.
  6. ශ්‍රී ලංකාව යටතේ ඇති සියලුම බදු නිදහස් කිරීම්/ප්‍රතිලාභ/ආයෝඡන දිරි දීමනා NFE වෙත ලබා දීම.
  7. නිදහස් නොකෙරෙන ඕනෑම බදු මුදලක් රජයට ගාස්තුවක් වීම.

NFE යෝජනාව ජාතික බලශක්ති ආරක්ෂාවට තර්ජනයක් මෙන්ම එය ක්‍රියාත්මක කිරීම රටට විශාල පාඩුවකි

  • ප්‍රසම්පාදන ප්‍රතිපත්ති, ජාතික බලශක්ති ප්‍රතිපත්ති මෙන්ම තරඟකාරී මිල ගණන් ක්‍රියාවලිය අනුගමනය කළ යුතු බවටූ ශ්‍රී ලංකා විදුලි බල පනතෙහි විධිවිධාන වලටද ඉන්ධන මිලදී ගැනීම මෙන්ම පළමු එල්එන්ජී පර්යන්තය සහ එල්එන්ජී සැපයුම රජය යටතේ තබා ගැනීම යන යෝජනාවලටද NFE පටහැනිවේ.
  • මුලදී ලංකාවට එල්එන්ජී සැපයීමේ සුවිශේෂී අයිතිය එක්සත් ජනපද සමාගමක් සමඟ වසර 5 ක් සඳහා බැඳී පවතින නමුත් බලහත්කාරයෙන් දිගු කිරීමත් සමඟම ප්‍රවාහන හා ගෘහස්ත භාවිතය වැනි අනෙකුත් අංශ සඳහා ද ව්‍යාප්ත කළ හැකි එය ජාතික ආරක්ෂාවට විශාල තර්ජනයකි. කොළඹ පදනම් කරගත් දැනට පවතින සහ අනාගත බලාගාර ඇමරිකා එක්සත් ජනපදයට පාලනය කළ හැකි අතර මෙම කොන්ත්‍රාත්තුව යටතේ එල්එන්ජී සැපයුම විදුලියට පමණක් සීමා නොවි NFE සමාගම එල්එන්ජී සැපයුම හරහා රටේ විදුලි සැපයුමට විශාල බාධාවක් වනු ඇත.
  • එල්එන්ජී පර්යන්තය, නල මාර්ග සහ එල්එන්ජී සැපයුමේ කොන්ත්‍රාත් එකවරම එකට එකතු කිරීම, කොන්ත්‍රාත්තුව විදේශ සමාගමකට භාර දීම ජාතික ආරක්ෂාවට දැඩි තර්ජනයක් වන අතර ඉදිරි වසර ගණනාවක දී විදේශීය සමාගමකට විශාල පාලන බලයක් ලබා දීම මෙන්ම බලශක්ති ආරක්‍ෂාව සහ ලංකාව සදහටම ඔවුන්ගේ භාරයේ පවතිනු ඇත.
  • ලොව පුරා රටවල් බහුතරයක ද්‍රවීකෘත ස්වභාවික වායු(LNG) සැපයීමේ ටෙන්ඩර සහ එයට අදාල යටිතල පහසුකම් සංවර්ධනය කිරීමේ ටෙන්ඩර ඒකාබද්ධ කර සිදු නොකෙරෙන අතර රටෙහි ජාතික ආරක්ෂාව, බලශක්ති ආරක්ෂාව තහවුරු කරනු වස් සහ තරඟකාරී වෙලඳපොලක උපරිම ප්‍රතිලාභ ලබාගනු වස් එම ටෙන්ඩර කැඳවීම හැමවිටම වෙන්වෙන්ව සිදු කරනු ලබයි.
  • WCPL සහ SGL හි කොටස් ලබාගැනීම පැහැදිලිවම සිදුකල හැකි බවට අනාවරණය වූ හෙයින් ඇමෙරිකා එක්සත් ජනපදයේ පිහිටා ඇති සමාගමක් විසින් මෙරටෙහි විදුලිබල සැපයුමේ පාලනය සියතට ගනු ඇත.
  • NFE සමාගම හරහා ද්‍රවීකෘත ස්වභාවික වායු(LNG) සැපයීමේ කොන්ත්‍රාත්තුව වසර පහක් සඳහා ඇමෙරිකානු ඩොලර් මිලියන 3000ක් පරාසයක පවතිනු ඇති අතර එය වසර දහයක් සඳහා ඇමෙරිකානු ඩොලර් මිලියන 6000ක් දක්වා වැඩිවිය හැක. බොහෝ විට මෙරටෙහි සිදු වූ විශාලතම කොන්ත්‍රාත්තුවද වියහැකි මෙවැනි මහා පරිමාණයේ කොන්ත්‍රාත්තුවක් සඳහා තරඟකාරී මිලගණන් කැඳවීමකින් තොරව වෙනත් අයෙකුට ලංසු ඉදිරිපත් කල නොහැකි ආකාරයට එක ආයතනයකට ලබාදීම බරපතල අපරාධයකි.
  • මෙහිදී ද්‍රවීකෘත ස්වභාවික වායු(LNG) සැපයීමට අදාල මිලගණන් තීරණය කෙරෙන මිලසූත්‍ර මෙරට ඉතාමත් අනර්ථකාරී වන ලෙසට ඉදිරිපත් කර ඇත. රටට ඇමෙරිකානු ඩොලර් මිලියන ගණනාවක පාඩුවක් සිදුකල කූප්‍රකට හෙජින් ගිවිසුමේදී සිදු වූයේද මෙවැනිම ක්‍රියාවලියකි.
  • NFE සමාගමේ ‍යෝජනාව ක්‍රියාත්මක කලහොත් ශ්‍රී ලංකා රජයට ඉදිරියේදී LNG මිලගණන් පහල යෑමෙන් සිදුවන වාසිය ලබාගැනීමට නොහැකි වනු ඇත. තවද රජයක් වශයෙන්  මිත්‍රශීලී මධ්‍යදරණී රටවල් වල රජයන් හරහා වඩා වාසිදායක ලෙසට LNG මිලදී ගැනීමට මෙරට රජයට ඇති හැකියාවද මේ සමග අහෝසි වනු ඇත.
  • සාමාන්‍යයෙන් TOP (Take or Pay) යනුවෙන් සඳහන් වන මිලදී නොගත්තද යම් LNG පරිමාවකට අනිවාර්යයෙන්ම ගෙවීම් කිරීමට සිදුවන කොන්දේසිය එම ඉන්ධනය ලබාගන්නා කොන්ත්‍රාත්තු වලම කොටසකි. එබැවින් මිලදී ගන්නා පාර්ශවය LNG සැපයුම්කරුට TOP පරිමාවට අදාල ගෙවීම එම ඉන්ධන ප්‍රමාණය ලබාගත්තද නොගත්තද ගෙවිය යුතුය. ඒ හේතුව මතම මෙසේ ගෙවීම් සිදුකල යුතු TOP LNG පරිමාව තීරණය කිරීම සුපරික්ෂාකාරීව සිදුකල යුතුය. එසේ කිරීමේදී විදුලි බලාගාර භාවිතා සාධකය (Plant Factor), විදුලි බලාගාර තිබෙන ධාරිතාව(Plant Availability), විදුලි බලාගාර යෙදවෙන තත්වයන් (Dispatch Scenario) සහ වෙනත් අඩු වියදම් ජනන මූලාශ්‍ර වන ජල, ගල් අඟුරු, සුලං, සූර්ය බලශක්තීන් හි පවතින ධාරිතාව වැනි කරුණු රැසක් සලකා බැලිය යුතුය.

තත්වය එසේ වියයුතු නමුත් NFE සමාගමේ  LNG සැපයුම් කොන්ත්‍රාත්තුවේ සඳහන් වන TOP-LNG පරිමාවේ අගය ඉතා ඉහලය. එය ලංකා විදුලිබල මණ්ඩලයට සුවිශාල මූල්‍ය බරක් පටවන කොන්දේසියක් වන අතර වසර පහක කාලය සඳහා එය ඇමෙරිකානු ඩොලර් මිලියන 500 පමණ වනු ඇති බවට ගණන් බලා ඇත. ලංකා විදුලිබල මණ්ඩලය එසේ පාඩු ලබද්දී NFE සමාගම එම කාලසීමාව තුල අතිවිශාල TOP-LNG පරිමාවක් සඳහා ගෙවීම් ලබාගනිමින් ඇමෙරිකානු ඩොලර් බිලියනයකට අධික ලාභයක් ඉපයනු ඇත.

මේ වනවිට රජයේ බලශක්ති ප්‍රතිපත්තිය වන 2030 වනවිට රටේ බලශක්ති ඉල්ලුමෙන් 70%ක් සුනිත්‍ය බලශක්තියෙන් සැපිරිමේ ඉලක්කයට අනුව ඉදිරියේදී LNG අවශ්‍යතාව අඩු වන තත්වයක් තුල ඉහත සඳහන් කල අතිවිශාල TOP-LNG පරිමාවක් සඳහා ගෙවීමට එකඟවීමක් රජය විසින් සිදුකලහොත් එහි අනිටු ප්‍රථිපල මුලු රටටම ආර්ථික වශයෙන් විඳීමට සිදුවන අතර NFE සමාගම එයින් සුවිශාල ලාභයක් උපයාගනු ඇත.

මෙම ගිවිසුමේ වඩාත්ම කණගාටුදායක තත්වය නම් එයට අනුව මිලදී ගන්නා පාර්ශවය ගිවිසුම් ප්‍රාකාරව යම් මාසයක් සඳහා භාවිතා කල ඉන්ධන ප්‍රමාණය අඩු බැවින් එකඟ වූ අතිවිශාල TOP-LNG පරිමාවක් සඳහා එක මසක ගෙවීම් සිදුකල යුතු අතර පසුව ඊලඟ මාසයේ LNG  භාවිතා   කරන විට පෙර මාසයේ වැඩිපුර භාවිතා නොකල LNG පරිමාව සඳහා වන අමතර ගෙවීම නොසලකා හැරෙන අතර ඊලඟ මාසය සඳහා වෙනම සියලුම ගෙවීම් සිදුකල යුතුය. ඒ අනුව බලනකල විකුණුම්කාර පාර්ශවයේ ගබඩා වල ඇති LNG එකම ධාරිතාව සඳහා දෙපාරක් මුදල් ගෙවීමට මිලදී ගන්නා පාර්ශවයට සිදුවනු ඇත. මෙම ගිවිසුමේ පරිදි අතිවිශාල TOP-LNG පරිමාවක් සඳහා රජය එකඟ වුවහොත් මෙරටට සිදුවන අනිටු ප්‍රතිවිපාකයන් හි තරම මෙම කරුණු තුලින් සිතාගත හැක.

  • එමෙන්ම අතිවිශාල TOP-LNG පරිමාවක් මිලදී ගැනීමට රජයට සිදුවන කොන්ත්‍රාත්තු බලාත්මක වූ විට මෙරටෙහි දැනට සිදුවන සියලුම විදුලි බලාගාරවල ශක්‍යතාව මත භාවිතාවන ඵලදායී ක්‍රමවේදය වෙනස් කරමින් LNG බලාගාර හරහාම විදුලිබල ජනනය කරන ලෙසට බලපෑම් කිරීමට දූෂිත බලවේග යොමු වීමේ වැඩි ප්‍රවණතාවක් පවතී.
  • NFE සමාගමේ පර්‍යන්ත පහසුකම් සඳහා වන කොන්ත්‍රාත්තුවට අනුව ලංකා විදුලිබල මණ්ඩලය විසින් පාවෙන ද්‍රවවායු ඉන්ධන ගබඩාව (Floating Storage Regasification Unit –FSRU)  සඳහා අවම වශයෙන් ඇමෙරිකානු ඩොලර් මිලියන 253ක මුදලක් ධාරිතා ගාස්තුව(Capacity Charge) ලෙසට වසර පහක් සඳහා වෙනම ගෙවිය යුතු අතර එය ගෙවන්නේ TOP-LNG පරිමාවක් සඳහා සිදුකරන ගෙවීමට අමතරවය.
  • 2021.09.06 දිනැතිව ගරු මුදල් අමාත්‍යවරයා විසින් වෙනත් පාර්ශවයකට ඉදිරිපත් විය නොහැකි ලෙසට සැකසූ NFE සමාගමේ යෝජනාවට අදාලව අමාත්‍ය මණ්ඩල පත්‍රිකාවක් ‍යොමු කලේය. එයට අනුව NFE සමාගමෙ යෝජනාව මගින් ලංකා විදුලිබල මණ්ඩලය මත බලපැවැත්වෙන FSRU සඳහා වන ධාරිතා ගාස්තුව(Capacity Charge) ලංකා විදුලිබල මණ්ඩලය මගින් තරඟකාරී මිලගණන් කැඳවීම යටතේ ලබාගත් ලංසු වල ඇති අගයන් සමග සංසන්දනය  කර ඇති අතර එහිදී ඇමෙරිකානු සමාගමේ යෝජිත ගෙවීම් අගයන් ලාභදායි බවට සඳහන් කර ඇත. මෙය අමාත්‍ය මණ්ඩලය සහ රටේ මහජනතාව නොමග යැවීමට වැරදි අර්ථ නිරූපණයක් හරහා සිදුකල බරපතල අසත්‍ය කරුණක් බවට අවධාරණය කල යුතුය. සිය මූල්‍ය යෝජනා සැකසීම සඳහා ඇමෙරිකානු සමාගමට ලබාදිය හැකි සියලුම බදු සහන, පහසුකම් සහ ආයෝජන ප්‍රථිලාභ අදාල පාර්ශවයන් විසින් ලබාදී තිබූ අතර ලංකා විදුලිබල මණ්ඩලයේ තරඟකාරී මිලගණන් කැඳවීම යටතේ ටෙන්ඩර් ඉදිරිපත් කල එකදු සමාගමකට හෝ එම මූල්‍ය සහනයන් ලැබී තිබුණේ නැත. තත්වය එසේ තිබියදී උක්ත අමාත්‍ය මණ්ඩල පත්‍රිකාවේ සිදුකල පරිදි ධාරිතා ගාස්තු(Capacity Charge) සංසන්දනයක් කිසිසේත්ම කල නොහැක.

තවද NFE සමාගමේ ධාරිතා ගාස්තුව(Capacity Charge) වන FSRU ගබඩාවෙන් ලබාගන්නා ගෑස් ඒකක (MMBTU – Metric Million British Thermal Unit) මිලියනයක් සඳහා වූ ඇමෙරිකානු ඩොලර් 1.45ක මුදල LNG විදුලි බලාගාර මහාපරිමාණයෙන් භාවිතා වන ව්‍යාජ තත්වයක් සඳහා ලබාදුන් අගයකි. වත්මන් රජයේ බලශක්ති ප්‍රතිපත්ති මත මෙරටෙහි LNG බලාගාර ඉදිරියේදී භාවිතාවන සැබෑ ආකාරය සැලකූ විට ඉහත ඇමෙරිකානු සමාගමේ ධාරිතා ගාස්තුවේ සැබෑ අගය FSRU ගෑස් ඒකක(MMBTU -Metric Million British Thermal Unit) මිලියනයක් සඳහා ඇමෙරිකානු ඩොලර් 5.50ද ඉක්මවිය හැක.

  • පෙර සඳහන් කල කැබිනට් පත්‍රිකාව මගින් මූල්‍ය ශක්‍යතාව සම්බන්ධයෙන් අවධානය යොමු වියයුතු ප්‍රධානතම කරුණු රැසක් වසන් කර ඇතිබව ඉතාම පැහැදිලිය. පර්‍යන්ත ඒකකය සහ බටනල එලීම වෙනුවෙන් යන වියදම (ඇ.ඩො මිලියන 200ක් පමණ) LNG සැපයීමේ කොන්ත්‍රාත්තුව (වසර 10ක් සඳහා ඇ.ඩො මිලියන 6000ක් පමණ) හා සසඳා බැලීමේදී සාපේක්ෂව සුලු මුදලකි. සමස්ථ කොන්ත්‍රාත්තුවේ වියදමෙන් 95%ක් පමණ ආවරණය වන්නේ අදාල කාල සීමාව සඳහා වන LNG ඉන්ධනය ලබාදීම මගිනි.
  • එසේ බලන කල LNG මිලදී ගැනීමේ කොන්ත්‍රාත්තුවක ප්‍රමුඛතාව හිමිවිය යුත්තේ පර්යන්ත සහ බටනල එලීම සඳහා වන මූල්‍ය ශක්‍යතාව නොව අදාල කාලසීමාව සඳහා LNG ඉන්ධනය ලබාදීමට අදාල මූල්‍ය ශක්‍යතාවටය. මේ අනුව අදාල කැබිනට් පත්‍රිකාව මගින් අමාත්‍ය මණ්ඩලය නොමග යවන පරිදි වැරදි අර්ථකතනයන් ලබාදී ඇති බව පැහැදිලිය. NFE ඇමෙරිකානු සමාගම විසින් ඉතා කූට ලෙස පර්‍යන්ත ඒකකය සහ බටනල එලීම වෙනුවෙන් අඩු වියදමක් ඉදිරිපත් කර එයින් සිදුවන පාඩුව LNG සැපයීමේ කොන්ත්‍රාත්තුව මගින් පියවාගනිමින් එයින් ඔබ්බට ගොස් අධික ලාභයක් උපයාගැනීමට හැකිවන පරිදි සිය යෝජනා සකස් කර ඇත. දැනට ලංකා විදුලිබල මණ්ඩලය මගින් සිදුකරමින් යන තරඟකාරී මිල ගණන් කැඳවීමේ LNG සැපයීමේ ටෙන්ඩරයේ රහසිගත කරුණු නීතිවිරෝධී ලෙසින් ලබාගනිමින් ඔවුන් විසින් කූටාකාරයෙන් ශ්‍රී ලංකා රජය නොමග යවා ඇත.
  • FSRU සඳහා සැකසෙන ගිවිසුම් ඉතාම සංකීර්ණ ස්වභාවයක් ගනී. විදෙස් සේවා කුලී ගාස්තු, වගකීම් ප්‍රතිපූර්ණය, අයහපත් සාගර තත්ව යටතේ මෙහෙයුම් කිරීම, මැයි සිට සැප්තැම්බර් දක්වා කාලය තුල අඛණ්ඩව LNG ඉන්ධන සැපයීමට වගවීම වැනි කරුණු රැසක් මෙම ගිවිසුම් තුල අන්තර්ගත විය යුතු නමුත් ප්‍රශ්නගත ගිවිසුමේ මෙම කරුණු කිසිවක්ම අන්තර්ගත වී නොමැත.
  • West Coast Plant Limited (WCPL) බලාගාරයේ කොටස් 40%ක් මිලදී ගැනීම සඳහා ඇමෙරිකානු ඩොලර් මිලියන 250ක් ලබාදීමට NFE සමාගම සලකා බලා ඇති අතර රජයේ ප්‍රධාන තක්සේරුකරුට අනුව එම අගයන් තක්සේරු කල කොටස් වල වටිනාකමට වඩා බොහෝ අඩුය.
  • මෙහිදී NFE සමාගම අදාල බලාගාරයේ භාවිතා සාධකය(Plant Factor) 70% ලෙසට සලකා කටයුතු කිරීමට තීරණය කර ඇත.මෙමගින් ලංකා විදුලිබල මණ්ඩලයට ජල විදුලි බලාගාර වැනි අඩු වියදම් බලාගාර යෙදවිය හැකි අවස්ථාවල පවා LNG බලාගාර භාවිතා කිරීමට සිදුවන අතර එමගින් විශාල පාඩුවක් දැරීමට එම ආයතනයට කටයුතු සැලසෙනු ඇති අතර ඇමෙරිකානු සමාගම අධික ලාභයක් උපයාගනු ඇත. තවද ඉහත වැනි ඉහල  භාවිතා සාධකයක් (Plant Factor) සහිතව මෙම LNG බලාගාර භාවිතා කිරීමට අතිවිශාල TOP-LNG පරිමාවක් මිලදී ගැනීමට එකඟ වීමටද සිදුවීම වැලැක්විය නොහැක.
  • දැනට ලංකා විදුලිබල මණ්ඩලය සහ West Coast Plant Limited(WCPL) බලාගාරය අතර ඇති බලශක්ති මිලදී ගැනීමේ ගිවිසුම ඉදිරියේදී මේ අනුව සංශෝධනය වුවහොත් අධික මිලගණන් එයට ඇතුලත් වන බවට කිසිදු සැකයක් නැත.
  • වර්තමානයේ බලාත්මක බලශක්ති මිලදී ගැනීමේ ගිවිසුමට අනුව 2022 වර්ෂයේ සිට මෙම බලාගාරයට අදාල ණය වාරික බොහෝ දුරට ගෙවා අවසන් බැවින් එහි කොටස් හිමිකරුවන් හට සැලකියයුතු ලාභයක් උපයාගැනීමට හැකිවනු ඇති අතර එයිනුත් වැඩි කොටස මෙම ඇමෙරිකානු සමාගම විසින් අත්පත් කරගනු ඇත.
  • West Coast Plant Limited (WCPL) බලාගාරයේ වර්තමාන කොටස්කරුවන් (මහා භාණ්ඩාගාරය – 50%, අර්ථසාධක අරමුදල – 27%, ලංකා විදුලි පුද්ගලික සමාගම (LECO) – 18%, ලංකා ට්‍රාන්ස්ෆෝමර් සමාගම (LTL) – 5%) සියල්ලෝම මෙරටෙහිම ආයතන වන අතර එම සමාගමේ ආදායම උක්ත කොටස්කරුවන් අතර බෙදී යන්නේ ශ්‍රී ලංකා රුපියල් වලිනි. නමුත් මෙම සමාගමේ කොටස් වලින් 40%ක් ඇමෙරිකානු සමාගමට ලබාදුන් විට ඉදිරියේදී එම සමාගමට අදාල ලාභාංශය ඇමෙරිකානු ඩොලර් වලින් ගෙවීමට සිදුවනු ඇති අතර එමගින් මෙරටෙහි විදෙස් මුදල් සංචිතය විශාල වශයෙන් පිටරටකට ඇදී යාම වැලැක්විය නොහැකි වනු ඇත.
  • මෙසේ සිදුවනවිට වඩාත්ම අවාසනාවන්ත තත්වය නම් රජය මෙම කොටස් විකිණීමෙන් ලබාගැනීමට බලාපොරොත්තුවන ඇමෙරිකානු ඩොලර් මිලියන 250ක මුදල ඉහත පැහැදිලි කල පරිදි වසර කීපයක් තුල පිටරටට මුලුමනින්ම ඇදීයාම වැලැක්විය නොහැකි වීමයි.
  • මේ අනුව නිව් ෆෝට්‍රස් එනර්ජි සමාගම විසින් ලබාදී ඇති TOP-LNG සැපයීමේ යෝජනාව සහ ඔවුන් ඉල්ලා සිටින බලශක්ති මිලදී ගැනීමේ ගිවිසුමේ සංශෝධන වලට අනුව West Coast Plant Limited(WCPL) බලාගාරයේ වර්තමාන සැබෑ භාවිතා සාධකය(Plant Factor)ට අනුව එක විදුලි ඒකකයක් මිලදී ගැනීමට ලංකා විදුලිබල මණ්ඩලයට රු.30.00ක් වැයවන බවට ගණන් බලා ඇත. ඒ ආකාරයෙන් සංසන්දනය කර බැලූ විට මෙම බලාගාරයෙන් දැනට ඇති බලශක්ති මිලදී ගැනීමේ ගිවිසුමට අනුව ඛණිජ තෙල් ඉන්ධන වශයෙන් යොදාගෙන බලශක්තිය මිලදී ගත්තද එය ලංකා විදුලිබල මණ්ඩලයට වාසි සහගතය.
  • උක්ත සමාගම සමග මෙරට මුදල් අමාත්‍යංශය පෙරදී අත්සන් කල මූලික ප්‍රතිපත්ති රාමුව සහ වර්තමානයේ සිදුවන ක්‍රියාවලිය හාත්පසින්ම වෙනස් තත්වයකට පත්වී ඇත. එම ප්‍රතිපත්ති රාමුව තුල අදාල ඇමෙරිකානු සමාගම WCPL බලාගාරයේ විදුලි ඒකකයක් ඇමෙරිකානු ඩොලර් සත 9.9කට (රු. 19.80කට පමණ) ලබාදීමට එකඟ වූ අතර ඔවුන්ගේ නව යෝජනාවලියට අනුව එම අගය රුපියල් 30.00ක් දක්වා වැඩි කර ඇත.
  • මෙම කරුණු සියල්ල සබුද්ධිකව විමසූ කල මෙම නිව් ෆෝට්‍රස් එනර්ජි ඇමෙරිකානු සමාගමේ ප්‍රධාන ඉලක්කය WCPL බලාගාරයේ කොටස් 40%ක් ඇමෙරිකානු ඩොලර් මිලියන 250ක් දී මිලදී ගැනීම නොවන බවත් ඔවුන්ට අවශ්‍ය ඇමෙරිකානු ඩොලර් බිලියන ගණනක් වටිනා LNG සැපයීමේ ටෙන්ඩරය සහ එම ඉන්ධනය සැපයීමේ සියලු බලාධීකාරය තරඟයකින් තොරව තමන්ට වසර පහක් සඳහා ලබා ගැනීම බවත් ඉතාම පැහැදිලිය. එය සාක්ෂාත් කරගතහොත් ඔවුන් විසින් ඉදිරි වසර පහ සඳහා මෙරටෙහි බලශක්ති ක්ෂේත්‍රය සහ ජාතික ආරක්ෂාවට දැඩි බලපෑම් එක්ක කරමින් රිසිසේ සිය ලාබයන් උපයා ගැනීමට අවශ්‍ය මංපෙත් විවර කරගනු ඇත.
  • මේ දක්වා මෙම ඇමෙරිකානු සමාගමේ යෝජනාවලිය පිලිබඳව නිසි සාකච්ඡා කිරීමක් තුලින් ලංකා විදුලිබල මණ්ඩලයෙන් උපදේශනයක් ලබාගැනීමට මුදල් අමාත්‍යංශය කටයුතු කර නොමැති අතර එහි නිලධාරීන් විසින් සිය අභිමතය පරිදි මෙම ක්‍රියාවලිය පාලනය කරන බව මනාව පසක් වී ඇත.
  • මෙරටෙහි විදුලිබල සැපයුම සඳහා LNG ඉන්ධන භාවිතය පිලිබඳව ලංකා විදුලිබල මණ්ඩලය විසින් දීර්ඝ කාලයක් විශාල මුදලක් වැය කර ශඛ්‍යතා අධ්‍යනය කර සැලසුම් සකස් කල අතර මෙම ඇමෙරිකානු සමාගම කූට ආකාරයෙන් එම සියලුම තොරතුරු ලබගෙන කිසිදු අපහසුවකින් තොරව සිය ව්‍යාපෘති යෝජනාවලියට ඇතුලත් කර ඇත.
  • මෙම NFE සමාගමේ අහිතකර ව්‍යාපෘති යෝජනාව යම් හෙයකින් ක්‍රියාත්මක වුවහොත් එය ඉදිරියේදී මෙරටෙහි සිදුවන සියලුම LNG බලාගාර සඳහා ඉන්ධන ලබාගැනීමට අවශ්‍ය  FSRU සහ නල පද්ධතියේ අයිතිය එම සමාගමට හිමිවන බැවින් තවදුරටත් එම නව බලාගාර සඳහා තරඟකාරී මිලගණන් කැඳවීමේ ටෙන්ඩර් මගින් LNG ඉන්ධනය ලබාගැනීමට නොහැකිවනු ඇති අතර එම අවශ්‍යතාවන් සියල්ල උක්ත ඇමෙරිකානු සමාගමෙන් ඔවුන්ගේ කොන්දේසි වලට යටත්ව සපුරා ගැනීමට සිදුවනු ඇත.
  • වර්ථමානයේ බලශක්ති අමාත්‍යංශය මගින් මන්නාරම ද්‍රෝණියෙ ඇති LNG නිධියට අදාල විමර්ෂණයන් සිදුකරගෙන යන අතර මෙම ඇමෙරිකානු සමාගම සමග ඔවුන් ඉදිරිපත් කරන යෝජනාවලියට ගිවිසුම්ගත වුවහොත් ඉදිරියේදී එසේ සොයාගන්නා LNG ඉන්ධනය මෙරට බලශක්තිය නිපදවීමට භාවිතා කිරීමේ හැකියාව පවා මෙරටට ඇහිරී යනු ඇත.

LNG ගනුදෙනුව වහා අත් හිටුවන්න…!!!

ඇමරිකානු සමාගමේ අවශ්‍යතාව බලාගාරයේ 40 % ලබා ගැනීම නෙවෙයි – ලංවිම ඉංජිනේරු සංගමය

මේ පිළිබඳ News1st පුවත් වාර්තාව මෙතනින් නරඹන්න. (https://youtu.be/UPvmtQ34oAQ?t=829)

”මේ නැව ගන්න එකයි, පයිප්ප ටිකයි දාන එක 5% ක්. 90% ක් 95% ක් තියෙන්නේ අපි ගන්න තෙල් ප්‍රමාණයත් එක්ක සැලකුවාම අර අපි මධ්‍ය කාලීන හෝ දීර්ඝ කාලීන එහෙම නැත්නම් ස්පොට් මාර්කට් එකෙන් මේ LNG මිල දී ගැනීමේ කොන්ත්‍රාත්තුවේ තමයි මෙතන බිස්නස් එක තියෙන්නේ. මේක ඇමරිකානූ සමාගම දන්නවා”

අදාළ සමාගම මෙහි යටිතල පහසුකම් ක්‍රමානුකූලව ඔවුන් යටතට ගනිමින් පර්යන්ත 10 ක් 15 ක් හදන මුදල් උපයා ගනු ඇතැයි, සභාපතිවරයා වැඩිදුරටත් සඳහන් කළේ ය.

”ඒ නිසා තමයි ඒ ගොල්ලෝ ක්‍රමානූකූලව මේ යටිතල පහසුකම් ඒ ගොල්ලෝ යටතට අරගෙන ඊට පස්සේ ඒගොල්ලෝ එයාලට ඕනි විදිහට මේ පර්යන්ත 10 ක් 15 ක් හදන සල්ලි හම්බකර ගනියි. අපේ බලශක්ති ප්‍රතිපත්තියක් තියනෙවා. මේ කියන යටිතල පහසුකම් ටික සහ නල පද්ධතිය මෙහෙයුම් කටයුතු රජය යටතේ සිදු කෙරන්න ඕනි කියලා”

තව ද යම් හෙයකින් නළ පද්ධතිය සමාගම අතට පත්වුවහොත් හෝ පර්යන්තය ඕනෑම වෙලාවක නැවතුව හොත් අපේ බලාගාර දුවන්නේ කෙසේ දැයි, සභාපතිවරයා වැඩිදුරටත් ප්‍රශ්න කර සිටී.

Sri Lanka could lose Billions through unsolicited New-Fortress Energy Deal

Sri Lanka stands to lose hundreds of millions of dollars through a back-door liquefied natural gas (LNG) deal with a US firm which could be worth up to 6.0 billion US dollars but is coming in as the sale of share of a power plant, engineers of the state power utility have warned.

Energy security would also be undermined as the national grid would be dependent on a single company for the supply of LNG to the entire country and will also block state-run Ceylon Electricity Board from using cheapest energy source based on market prices, the CEB Engineers Union has said.

It is not clear how the unsolicited deal was suddenly struck without open tender for either the sale of a 40 percent Treasury stake in a power plant, LNG procurement for at least five years, or to operate floating liquefied natural gas terminal which is expected to charge fees from the state-run Ceylon Electricity Board.-EconomyNext

Read The Story: https://economynext.com/sri-lankas-could-lose-billions…/

Sustainable Pathway to Sustainable Power

AN INTERVIEW WITH ENG. LAKSHITHA WEERASINGHE

AUGUST 2021 |SLEN PODCAST

In the tenth episode of the SLEN Podcast, Eng. Suran Fernando speaks with the Head of CEB Long Term Planning, Eng. Lakshitha Weerasinghe about “Power Generation Strategy of the Country”.

IESL SLEN Link: https://iesl.lk/SLEN/57/podcast_10.php

Youtube Link: https://youtu.be/uhAuuBZVEQc


Eng. Suran Fernando :

You are listening to IESL SLEN Podcast, featuring a wide range of conversations on diverse engineering and non-engineering sectors of national importance. I am Eng. Suran Fernando, and today, for our 10th podcast, we have a special guest. Today, our discussion is on the power generation strategy of the country which is a hot topic discussed and argued in many engineering circles now-a-days. For that discussion we have Eng. Lakshitha Weerasinghe, who is the Head of CEB Long Term Planning. Let me warmly welcome Eng. Lakshitha Weerasinghe for today’s discussion.

Eng. Lakshitha Weerasinghe :

Thank you for considering me and inviting me for this podcast. I hope I would be able to do justice in the next 15 to 20 minutes to come.

Eng. Suran:

There is a lot of discussion in the society these days about generating electricity using renewable energy sources. Judging by certain criticism in the society on the main electricity supplier, Ceylon Electricity Board, it appears that CEB is not holding this same view on the role of Renewable Energy. As the head of CEB’s long term planning branch, what are your views on relying more and more on renewable energy sources to meet our future electricity requirements?

Eng. Lakshitha :

That is a good question. in fact, we also hold the same view as those in the society that we should gradually transition into a greener, cleaner future and gradually abandon fossil fuels. it is very clear that the entire world is moving in this same direction. and unlike during any other period in the past, we even see that the required associated grid support infrastructure and enabling technologies also coming up for us to make this transition. That means we can certainly rely on renewable forms of energy to meet our future electrical requirements. As a result, we are fully in agreement with the general view in the society that the country should gradually relieve itself from the dependency on imported fossil fuels and go for indigenous renewable forms of energy. in fact, if you go by our recent long-term generation expansion plans, including the recent most draft long term generation expansion plan prepared for a 20-year period, starting from 2022-2041 also is clearly aiming at taking the country in that direction. For example, the latest draft long term generation plan had not identified any Coal-fired power plant after 2030. It had identified only a single new coal plant of 300MW size as compared to nine in the current pan that had received the approval of the Public Utilities Commission. We planned it that way despite coal being the cheapest source of a thermal generation because coal steam technology does not operationally complement the requirements of when running a system with a large proportion of variable renewable energy sources. So, it is clear we too are heading for the same goal, in the same direction.

Eng. Suran :

If that is the case, why is there some criticism about CEB? Some claim that CEB is reluctant to go to Renewables.

Eng. Lakshitha:

Well, I don’t think there is any reluctance on the part of CEB. The criticism I think is more about the strategy adopted by CEB in reaching carbon-neutrality and what is expected from us by others. You must understand that we have a responsibility to keep the lights on while also listening to multiple drivers of the society including the government. As a result, our strategy of reaching for this low carbon future, which is of course is based on years of experience we have in operating our power system and in seeing practical limitations in executing projects in the country, is different to what is obviously expected from us by the others. I think it is mainly to do with the speed that we see as optimal and practical as against what some others think than anything else.

Eng. Suran :

What is CEB strategy then? Can you explain to our audience? It is very important to know from the CEB itself as it is the main electrical utility provider in Sri Lanka.

Eng. Lakshitha :

Let me explain. In order to understand what should be the correct strategy and what should be the correct speed at which renewable sources are to be added onto the system, one must have a little basic understanding of how power systems actually work. As you all know, from the day we decided alternating current, or AC as the best choice to transmit and distribute electricity, we have inherited what is known as synchronous power grids with synchronous generators, running in synchronism supplying the customer demand. in such a grid, the supply of electrical power (measured often in MW) must be exactly equal to the demand for electrical power in real-time. if this supply and demand balance is not maintained, in real-time from megawatt to megawatt, that affects the system frequency. and the system frequency is maintained within a very narrow and tight band. For example, when frequency deviates just 3 Hz from the nominal of 50Hz, the power grid could collapse. And that too within seconds.

So what is that got to do with renewables? If we are to go with a very high proportion of renewables, we have to rely on Solar PV and wind technology to take us there. (You know that all our hydro potential has been already exploited). And we all know that solar and wind have varying and intermittent outputs unless we take corrective action. In conventional power systems, maintaining the supply-demand balance was not a big problem as the only things that were changing were on the demand side or on the customer side. The power system operators, you know, power system operators are the engineers who are at national grid control centres like our own System Control Centre at SJP and centrally operating and dispatching the grid-connected generators and they also operate the high voltage transmission network. So, those system operators adjust conventional generators they have at their control and match the demand. Sometimes this is called load following. But now they have an additional problem. In addition to the customers, even some of the generators they have are now changing. As a result, they now have customers who change their demand minute by minute and generators like wind and solar who too change their output minute by minute. So, now maintaining the supply-demand balance must be done by very few remaining conventional synchronous generating units, whose share should now gradually come down also to give way to renewables like solar and wind. So that is one problem.

Now I told you earlier that in synchronous power grids the supply-demand balance must be maintained MW to MW in real-time. Actually, system operators do not intervene to maintain this balance in seconds to a millisecond scale. It is taken care of by the stored kinetic energy in the generators, mainly. So when customers suddenly ask for more electrical power in the next second or start using less power than in the last second, it is the stored kinetic energy that gets converted to electrical power in the generators before the primemovers that are coupled to the generators (it can be turbines or engines) start giving the mechanical power back to the generators. That is the nature of synchronous power systems. When kinetic energy changes, the generator rotational speeds changes and generator speeds are directly related to the frequency of supply and as a result frequency changes. That means, when the mechanical inertia of all the generators is high, there is lot of kinetic energy and that kinetic energy can take care of sizeable supply-demand imbalances without causing a significant change to speeds or frequency. But when the mechanical inertia is low, there a higher chance to the speed is required to give the same kinetic energy, and as a result, frequency is affected. So when the conventional generators gradually give way to solar and wind, the mechanical inertia too becomes low and low. Both wind and solar technologies have power electronic interfaces and do not add any mechanical inertia. Sometimes you may think that there are these big wind turbines, when you see the rotating blades they add mechanical inertia, but they don’t. their interface is power electronics. Same with solar. So we expect the mechanical inertia of our future power system to get lower and lower, and that means a more and more unstable grid, and we have to take corrective action for that. As a result, CEB strategy to low carbon future also address such technical problems on its way or else we could inherit a cleaner greener grid but with blackouts or brownouts!

Eng. Suran :

So, you mean to say, that it is the technical problems that keep us from making the transition faster? That means CEB engineers have failed so far to give proper solutions to those problems. Isn’t that the case?

Eng. Lakshitha :

I am glad you phrased the question that way, in fact, lot of people think so, and my answer is definitely NOT. Technical problems have technical solutions. Engineering problems have engineering solutions. It is not the lack of solutions but it is other practical limitations in implementing such solutions and also certain very important OTHER strategic reasons that had compelled the CEB to propose its own pathway to the greener grid. You know, one must understand that it must not only the energy sources that must be sustainable, but our progression to renewable itself must be sustainable. It is those reasons that keep CEB too from taking the very rapid, near-overnight transition that a lot of people are advocating.

Eng. Suran :

Now, you are saying about some limitations other than the technical problems that you mentioned earlier. Can you please share with us what those are? Initially, you said it is the technical challenges that you are more concerned about.

Eng. Lakshitha :

Let me put it like this. There are three important considerations in deciding the optimum pathway the country must take to the green grid. It is very important for our country to have our own pathway, have our own strategies in going for the green grid. We must not merely follow what other countries are doing but must take our own strengths and weaknesses and national priorities into consideration and devise our own strategies to come up with the best pathway.

So, as I told you before, there are three considerations.

First, consideration, there are challenges that we have to overcome on the way. There are three such challenges in my opinion, … which I will explain later…. and mind you only one of those challenges is the technical challenge. Technical challenge is the smallest of the three challenges though many think it is the biggest. Many try to teach us technical solutions and fundamentals of power systems thinking our reluctance to go faster is in fear of such technical problems. But contrary, … though the technical challenge is also a grave concern, in comparison it is the smallest of the three.

So, facing such challenges is the first consideration in deciding our own path to a low carbon future.

The second consideration is that there are very important benefits also that is available for us to gain or reap DURING the journey to maximize renewables. Going for renewables is not only about REACHING a target by such and such a date.

We must make the country also benefit, …not only by merely reaching the goal… but also during the transition. There are a lot of benefits available, which we are likely to miss if we unduly rush, I will explain this later.

So that is considered number two, the benefits.

The third consideration is, there are very important corrections and adjustments that we definitely require to make during our journey. If we simply try to JUMP from today to a target on say 2030, we are most likely would not be able to make those corrections and adjustments on the way. I will try to explain very briefly but it’s quite impossible for me to explain everything in a short chat like this. You know, the world around us is changing very rapidly and there are very important new developments in the field of Renewable Energy that we see coming up. Very promising and very interesting. Even now we see clearly different directions leading to the same end result of an all-renewable future. There are different directions that we could take to go to the same end result. So, unless we are very careful and try to go rapidly, but in small steps, we will not be able to make these corrective actions and adjustments. So CEB’s approach is to go in small steps but rapidly.

You must understand that going for the all-renewable future is not only by installing N number of solar parks and X number of wind parks. A lot of people think so, mainly influenced by the commercial lobby. But we see a lot of other opportunities we as a country must take note of and try to adopt during this journey rather than simply putting up solar and wind farms.

Eng. Suran :

Can you please elaborate on the three considerations that you mentioned? If I get it right, I think they are, first the challenges, the second, the benefits and third, the adjustments. So, can we start from the challenges?

Eng. Lakshitha:

There are three challenges, technical financial and implementational. They are coupled to each other. For example, if we try to achieve say 70% of electricity generated by 2030 from renewables, as I told you earlier, we have to rely on solar and wind to takes us there. Both these technologies, particularly solar have low plant factors. That means, to get the same equivalent energy of a 300MW LNG fired power plant running at 70% plant factor from solar, we need about 1000MW of solar. This is a big problem. Solar generates a very high power capacity during a shorter period of the day to give the same energy. Now, our transmission network must be rated to transmit 1000MW instead of 300MW to evacuate power from the solar plant to get the same equivalent energy. To evacuate power from solar and wind zones right around the country, we now need a very high capacity 400kV backbone transmission line network, connecting our load centres with RE zones. Right now our backbone transmission line is 220kV. But in order to transmit these high power capacities, we cannot rely on 220kV. So you have to upgrade to 400kV.

This is both a financial challenge and an implementational challenge very difficult to achieve. As per the very preliminary estimates we have made, we will require an additional 1.7 billion USD to invest in transmission infrastructure. That is required before 2029 if we are to achieve our target in 2030. Again, we also need to maintain the supply-demand balance every second. But now solar brings in more power than required by customers in real-time. I hope you can visualize now. As per our simulations, if we are to achieve 70% of generation from solar and wind by 2030, that requires over 1000MW of batteries to be installed by that time to take the excess generation that is coming from the solar and wind during day time. Batteries are only emerging technologies. There was a lecture recently where it was told that the total installed batter capacity word-wide is less than 2000MW. But here, we too require 1000MW. Also, battery prices, though rapidly falling, are still high. As per present costs, batteries will also require about 2 billion USD within the period 2025 to 2029. So there is a big financial problem for the country. Unlike conventional thermal plants where the costs are spread over 25 years, initially, you have the cavity cost and thereafter the operational cost which is the fuel cost. It spreads over 25 years. But for solar and wind, they don’t need any fuel. So they generate electricity without any cost during the operational period. But for solar and wind, the cash outflows are mainly upfront. Can the country afford to do so, amidst the present forex problem? Well, I do not know.

The third and the biggest challenge is the IMPLEMENTATIONAL challenge. If we are to achieve 70% from RE by 2030, we need about 400MW of solar PV on average per year from next year onwards. If we realize only a half of that using solar parks, we need 2 – 100MW solar parks constructed every year from next year. Mind you, we do not have a single 100MW solar park in the country and to purchase land for the first 100MW solar park at Siyambanalduwa, the Sustainable authority is struggling since 2017. It is not their fault. That is how things happen in this country. In addition to solar, once in every two years, we need three Mannar wind park size wind parks developed in the country. With the sort of implementation difficulties in the country, is it possible? I will let the audience to answer that question. Merely raising a target alone will not make anything.

That is why when Engineers say that something is “yes possible” it must be possible both technically and practically. We are not scientists, or academics or visionaries, who have the liberty to state anything they foresee as possible. We are engineers and remember as I told you at the beginning, we have a responsibility to keep the lights on! That is why when we say something is possible, it has to be possible both technically and as well as practically.

Eng. Suran :

Looks that we came to the interesting part of the discussion but since we are running out of time, Eng. Lakshitha, can I ask you to quickly let us know the other two considerations, the benefits and third, the adjustments you think as required?

Eng. Lakshitha:

The journey to renewables must be made in such a way that it breeds local industry, local entrepreneurship also. Our country does not have a big market to support large industries like automobiles. But power sector is sizeable to support the growth of new players compared to other opportunities. We already see that Sri Lankan business enterprises that entered into mini-hydro industry and even wind industry now operates very successfully even overseas. Same with even certain companies that carried out EPC contracts for thermal power plants like our own Lanka Transformers Limited. They now even operate in Bangladesh. There are very successful local companies that have invested in wind power. We must make this journey in such a way that local players, new small players, or those who are already experienced to come and do the development of RE and thus get benefitted from the opportunity. To do so, we must go gradually big with a mixed model. But if we simply rush to a high target, you will soon see only big international companies coming and doing the development. It is only such big international players who can engage in developing 100MW, 200MW, 300MW and even 500MW size development and we Sri Lankans will miss the opportunity to develop the small-scale industrial players capable initially to engage in smaller sizes 1MW, 10MW scale. So we missed the opportunity of developing them. It is them who later on stepping on to 20MV, 100MV and go overseas and that is how the business develops in a country. If we rush unduly, we also would see these international companies coming and asking for dollar-denominated tariffs. To take a very careful note on this, if you unduly rush it is the only big players who can come and take the challenge and ask for dollar-denominated tariff. In such an eventuality, we would not only be able to develop our own business sector but also will have to pay electricity produced by our solar and wind resources back in dollars. Is it any different to generating from imported fossil fuels?

CEB plans had already offered very big opportunities to the solar and wind industry. For example, as per the draft CEB generation plan, we plan to add over 2000MW of solar by the end of 2029, which is five times what we have now. That itself is a massive opportunity to the local business sector.

I do not have time to let you know what adjustments are we need as it takes time. But let me summarize the CEBs pathway to a low carbon future in one statement.

We intend to go from the high carbon electricity (I may call it the brown grid. Right now even though I call it high carbon electricity, our CO2 in single KW electricity that we produce is only 0.55 Kg of CO2 which is quite low by the world standards. But let’s call it the brown grid.) So if we intend to go from this brown grid initiative our plan is to initially via a blue grid that uses LNG as a transition fuel, that is why I have told you at the beginning that we have stopped generating new coal power plants by 2030. So it will be mainly LNG as a transition fuel to the greener grid of the future. Our proposal is to do so via successive generation plans from brown to blue to green, but not just within one plan but in successive generation plans that we would prepare once in every two years. So that we can adjust to new developments and practical technical challenges on the way. Our plan is to make our grid zero carbon ready first before we make the jump.

But if we simply try to take a big jump (thinking it is very attractive to have such policies and slogans), without realizing the bigger picture, well your guess is good as mine.

Thank you. .

Eng. Suran :

Yes. Those are the views of Eng, Lakshitha Weerasinghe who is the Head of Long Term Planning at CEB. Let us conclude this fruitful discussion now. Thank you very much engineer Lakshitha Weerasinghe for spending your valuable time to share your ideas, opinion, your strategy on the CEB’s path towards Renewable Energy. We wish you all the success in your future endeavours.

Eng. Lakshitha:

Thank you once again for giving me the opportunity to brief IELS membership of the quite pertinent subject. And also I take this opportunity to wish you all good success on your future endeavours and the SLEN. Thank you.

Eng. Suran :

Yes. Those are the views of Eng, Lakshitha Weerasinghe who is the Head of Long This is engineer Suran Fernando from SLEN podcast. Have a nice day!

𝐏𝐫𝐨𝐟𝐞𝐬𝐬𝐨𝐫 𝐑𝐚𝐧𝐣𝐢𝐭 𝐏𝐞𝐫𝐞𝐫𝐚: 𝐎𝐧𝐞 𝐰𝐡𝐨 𝐫𝐞𝐟𝐮𝐬𝐞𝐝 𝐭𝐨 𝐛𝐞𝐧𝐝 𝐭𝐡𝐞 𝐫𝐮𝐥𝐞𝐬

𝑨𝒑𝒑𝒓𝒆𝒄𝒊𝒂𝒕𝒊𝒐𝒏:

Professor Ranjit Perera passed away on 17th February 2021, a few months after his retirement from the University of Moratuwa. He dedicated his entire life to teaching undergraduates and graduates, and on research into very practical aspects of electrical engineering and the electric utility industry. Thousands of engineers who graduated from University of Moratuwa, and from Kotelawala Defence University where he was Dean Engineering in its formative years, have learned from Ranjit. He was ever ready to assist students in their projects, both at undergraduate and master’s levels, diligently guiding them through the initial months of “finding their way”, right up to the end.

His postgraduate study and research were in Germany, where he also spent some of his sabbatical leave, after rejoining University of Moratuwa. When the position of Director General, Public Utilities Commission fell vacant in 2008, he was appointed to the position. The experience of many countries was that an academic was most suitable to lead a new regulatory commission. Tactful, genuine, and passionate interventions are required when a country establishes a new regulatory commission to supervise an established industry with a 100-year history, which had been self-regulating for 60 years.

Year 2009 was a milestone year in Sri Lanka’s electricity industry for two reasons: the new Electricity Act, debated for ten years, was approved by Parliament in April; there was a massive blackout in October. Both these events heaped a lot of responsibilities on the Public Utilities Commission, which itself was still in its infancy. Professor Perera was the Director General. Within a few months, he completed all the initial regulatory instruments required under the new Act. CEB and LECO were issued with “licenses”. They had to pay “license fees” to the regulatory commission, which was a new experience. The industry structure too was novel; one owner had to be issued with many licenses. Dynamics and sentiments in the industry had to be managed with maturity and care, which only an academic of the caliber of Professor Ranjit was able to deliver.

A gung-ho attitude would not work, and Professor Perera knew that very well. He was the perfect bridge between the mostly politically appointed commissioners with no experience in the electricity industry and the relatively inexperienced secretariat; while a strong government and a mature electricity industry were closely watching how the commission would perform.

Being the licensing agency, and with the private sector allowed to produce and sell electricity under license, pressure on the Commission and the Director General was enormous. An honest DG knows the law and its limits. He must be answerable to his own conscience, the government, the utility industry and the academic community. The pressure from within and outside, demanding various illegal actions from the DG may have been enormous. Being a man of principle, on a day in December 2009, he resigned from the position of Director General.

Although Professor Perera had to leave this world early, his teaching, his research and his overall contributions to the electricity industry will remain and be remembered for years to come. He stood up for what is right and refused to bend the rules!

𝑫𝒓. 𝑻𝑰𝑳𝑨𝑲 𝑺𝑰𝒀𝑨𝑴𝑩𝑨𝑳𝑨𝑷𝑰𝑻𝑰𝒀𝑨

Original Article – https://island.lk/professor-ranjit-perera-one-who…/

Related Posts – https://www.facebook.com/340026129536319/posts/1541469296058657/

https://www.facebook.com/340026129536319/posts/1439322279606693/ (Retirement of Prof. Ranjit Perera)

Presidents, Prime Ministers, Ministers and Bishops cause USD 17 billion losses in energy sector…!!!

By Dr. Tilak Siyambalapitiya:

Where have all the Dollars gone…???

No one knows what happened to the dollars earned by the country. Why did the reserves drop to such low levels, and so soon? I can enumerate the extra costs, meaning precious money wasted in the energy sector (electricity and petroleum) tracing major projects since 1987; how much of extra costs were incurred when politicians played ball games with each project and the persons responsible can also be indicated.

Why do we have to trace losses caused to the energy sector by politicians and others from 1987 onward? This is because similar manipulations continue to happen, and losses keep mounting, as we speak. All spent in dollars.

Power plants in plans were repeatedly cancelled, delayed, and sites shifted round and round the country. The end result? Increased use of oil to produce electricity. The public think electricity is produced from renewable energy. Wrong!

Even in the year 2020, 27% of electricity produced came from the most expensive way to produce electricity: oil. Not even an oil exporting country uses oil to produce such a share of electricity from oil. All plans to reduce the use of oil have been sabotaged by former Presidents, Prime Ministers, NGOs and strangely and uniquely in Sri Lanka, by Bishops!

The Gas Terminal

Since 2014, Sri Lanka has been struggling to build a terminal to import natural gas, LNG. The President tried for five years, to get a Korean company to build it. The Prime Minister tried for four years to get an Indian company to build it. The battle turned into a “terminal” battle between the President and the Prime Minister. All this was when the Electricity Act 2009 says, in no uncertain terms: electricity should be procured on a competitive basis.

Now the government has changed. There are new decision-makers and there are new friends and affiliations. Contracts need to be given. This is the same story doing rounds over the last two weeks about a Cabinet Decision to “award” the gas terminal tender to a company that suddenly emerged from nowhere. All this was while a competitive bidding process was open.

An Honourable Minister would have informed such a company or an Ambassador approaching him for the gas terminal contract: “Look Madam, we have already launched a competitive bidding process. The bids are due to close in three months’ time. You have ample time. Please encourage as many companies from your country as you like, to send their bids. So, how many tender books do you want, Madam? I will get them dispatched promptly to the companies in your country, with a copy to your commercial attaché in Colombo”.

As we now know, what happened is completely the opposite.

So, what is the likely outcome? There will be a new “terminal” fight 2021-2025; Finance Minister’s terminal vs the CEB’s competitively bid terminal. The end result: no gas terminal will ever be built. Then write in the 2025 manifesto, repeating the same sentence as in the 2019 manifesto: “the gas terminal will be built without further delay”. Meanwhile produce electricity using diesel but tell the public that electricity comes from renewables. This is the tragedy of Sri Lanka.

Bishops and Vatican

The Archbishop of Colombo says he does not want gas power plants. The Bishop of Chilaw does not want coal power plants. However, the Holy See and the Vatican gets 45% of electricity from gas, 10% from coal. Good for Pope; not for Sri Lanka. The end result: more oil used for power generation, the curse of Sri Lanka. Of course, for oil power plants, there will be no such divine intervention.

But you are told electricity is produced from renewable energy; yes at prices up to Rs 25 per unit. Rs 22 per unit from rooftops. Renewable energy is cheaper, less than half that price in other countries, but not in Sri Lanka. You can come to your own conclusions why it is so expensive.

Finally, to the oil refinery. The 50-year old refinery badly needs an upgrade or a replacement. Since the year 1995, “friends” of politicians offered to build refineries. If all of them were built, Sri Lanka will be floating in oil by now. Alas ! nothing happened. For over 25 years, friends of Presidents and Prime Ministers offered to build a refinery, crushing all attempts by the CPC to call for competitive bids: “do not worry, an investor will build the refinery you want”. The latest was so recent, in March 2019, when a “friend” from Oman even laid a foundation stone in Hambantota to build a refinery. Soon after, Reuters quoted an Omani official as saying Oman had no role in the project. Meanwhile the country loses USD 300 million per year.

Now, according to the Minister, a competitive bid would soon be launched to build a refinery. Do not be surprised if an ambassador meets the President and offers to build a refinery. The end result: no refinery, and the 2025 manifesto to say “a new refinery will be built very soon”.

The table shows how Sri Lanka was made to waste USD 17 billion for 35 years since 1987, owing to major projects in the energy sector being manipulated by persons listed. There have been numerous other losses or pilferage caused at energy facilities, which are not listed here.

So how was this USD 17 billion ‘extra” financed? Of course, by borrowing money from the international market. The “sovereign bonds” Sri Lanka is paying with utmost difficulty, causing untold hardship to its citizens and their businesses, was money borrowed partly to pay for oil to produce electricity.

If not for the Presidents, Prime Ministers, NGOs, and uniquely for Sri Lanka, the Bishops, Sri Lanka would have USD 17 billion extra in the treasury. We would have smoothly sailed over these difficult times.The sad part of the story is that the same cycle of manipulation continues, as you read this article.So, the winners are those who delayed and continue to delay the oil refinery, closely followed by those who delayed and continue to delay the Norochcholai power plant.Loan asked from Bangladesh was: USD 200 million. Loss caused by above politicians, officials, NGOs and Bishops, is USD 16,935 million, and keeps increasing as we speak.

Read full article here: https://island.lk/presidents-prime-ministers-ministers…/

පුනර්ජනනීය ඉලක්ක සහ විදුලි මාෆියාව

රටේ පවතින ඉතා අවදානම් කොවිඩ් තත්වයක් මධ්‍යයේ වුවද රජය විසින් විදුලි බල ක්ෂේත්‍රය පිලිබඳ ගනු ලැබූ සමහර තීන්දු තීරණ පිළිබඳවද යම් සමාජ කතිකාවක් ඇතිවී තිබේ. මේ අතරින් නිල වශයෙන් ප්‍රකාශයට පත් කිරීමට නියමිත ” 2030 වන වනවිට විදුලි නිෂ්පාදනයෙන් 70% ක්ම පුනර්ජනනීය ක්‍රම මගින් සිදු කල යුතුය” යන ප්‍රතිපත්තිය පිළිබඳ ලංකා විදුලිබල මණ්ඩලයේ ඉංජිනේරු සංගමය වශයෙන් සමාජයේ වඩාත් කතාබහට ලක්වෙන සහ අපෙන් විමසනු ලබන පහත කරුණු පිළිබඳ අදහස් දැක්වීමට කැමැත්තෙමු. කිසියම් දේශපාලන පක්ෂයකට හෝ කණ්ඩායමකට ලැදිව කටයුතු කරන බවට අවම වශයෙන් මාධ්‍ය විවේචනයකට හෝ ලක්ව නැති වෘතීයවේදීන්ගෙන් සමන්විත අප සංගමය මේ අදහස් දැක්වීම සිදුකරන්නේ සමාජ මෙහෙවරක් වශයෙන් මිස කිසිදු දේශපාලනික හෝ වෙනත් පටු පරමාර්ථයකින් නොවන බව කරුණාවෙන් සලකන්න.

මොකද්ද ඔය කියන 2030 දි 70% පුනර්ජනනීය ඉලක්කය?

2030 වන වනවිට විදුලි නිෂ්පාදනයෙන් 70% ක්ම ජලය, හිරු එලිය සහ සුළං ආදී පුනර්ජනනීය ක්‍රම මගින් සිදු කල යුතුයි කියල සංකල්පයක් ව්‍යාපාරිකයින්, දේශපාලකයින් සහ රාජ්‍ය නොවන සංවිධානවලින් යැපෙන පිරිසක් ප්‍රභලව ඉදිරිපත් කරනවා. මේ ඉලක්කය කොහෙන් ආවද, ඒ ගැන කරපු අධ්‍යයනය මොකක්ද කියන එක අපිත් තාම සොයනවා. ජනාධිපතිතුමාගේ සෞභාග්‍යයේ දැක්ම ප්‍රතිපත්ති ප්‍රකාශයේ එවැනි (80% ක) ඉලක්කයක් තිබුණ බවක් පැවසුනත් එය නම් අසත්‍යයකි. එහි 59 වැනි පිටුවේ සඳහන් වන්නේ පුනර්ජනනීය විදුලිය හැකි උපරිමයෙන් පද්ධතියට එකතු කරගන්නා බවයි. සමහර විට 80%ක ඉලක්කයක් ප්‍රතිපත්ති ප්‍රකාශයට ඇතුල් කරන්න යම් ව්‍යාපාරික පිරිසකට අවශ්‍යව තිබුණා විය හැක. කෙසේ වෙතත් වෙන රටවල නම් හැකි උපරිමයත්, එයට යායුතු කාල වකවානුත් තීරණය කරන්නේ ක්ෂේත්‍රය පිලිබඳ සුදුසුකම් සහ අත්දැකීම තියෙන කණ්ඩායමක් විසින් කරනු ලබන මනා අධ්‍යනයකින් පසුව පමණි.

ඇයි ඉතින් ලං.වී.ම. ඉංජිනේරු සංගමය මේ දවස්වල මේ ගැන විශේෂ ජනතා අවදානයකට යොමු කරන්නෙ? මොකද්ද විශේෂිත තත්වය?

ඉතා මෑතකදී විදුලි නිෂ්පාදනයෙන් 70% ක් පුනර්ජනනීය ක්‍රම මගින් සිදු කල යුතුය සහ ලංකාවේ මින් ඉදිරියට ගල් අඟුරු බලාගාර ඉදි නොකරන බවට පරිසර සහ විදේශ කටයුතු අමාත්‍යංශවල මැදිහත් වීමෙන් ඉදිරිපත් කරන ලද යෝජනාවක් කැබිනට්ටුව විසින් සම්මත කර තිබෙනවා. මෙහි දී මේ පිළිබඳ ලං.වි.ම. යේ සියලු අදහස් දැක්වීම් ප්‍රතික්ෂේප කරනු ලැබ ඇති අතර එම තීරණය මේ වනවිටත් අන්තර්ජාතික පරිසර සංවිධාන වලට ද පොරොන්දුවක් වශයෙන් ලබා දී ඇති බවද වාර්තා වෙනවා.

විදුලිබල ක්ෂේත්‍රය පිලිබඳ තීන්දු තීරණ අදාල ආයතනවලින් පරිබාහිරව වෙනත් අමාත්‍යාංශවල මැදිහත් වීමෙන් ගනු ලබන එකම රට ලංකාව විය යුතුයි. පිටරැටියන්ගෙන් යැපෙන රාජ්‍ය නොවන සංවිධාන සහ ව්‍යාපාරිකයින්ගේ මැදිහත් වීම් මගින් මේ ක්‍රියාදාමය සිදුවන අතර අමාත්‍යාංශ නිලධාරීන්ගේ අනවබෝධය සහ වගකීම පැහැර හැරීමත්, තත්වය පාලනයකින් තොර වෙන්න හේතු වෙලා තියෙනවා.

මේ 70% ප්‍රතිපත්තිමය තීරණය විදුලිබල පනතට අනුව හරියාකාර ව නිළ වශයෙන් ලං.වී.ම. වෙත දැනුම් දෙනු ලැබුව හොත් ඒ ඔස්සේ සියලු ඉදිරි ක්‍රියා මාර්ග ගැනීමට ලං.වී.ම. නිලධාරීන් බැඳී සිටිනවා. නමුත් එම තීරණවලින් ඇතිවන ඵල විපාක වල සම්පුර්ණ වගකීම්ද එම තීරණගත් පුද්ගලයින් සහ කණ්ඩායම් විසින්ම භාරගත යුතුය. මේ මාධ්‍ය නිවේදනයෙන් අපි බලාපොරොත්තු වෙන්නේ එය රටේ මහජනතාව වෙත දැනුම් දීමයි.

ඉතින් මේ කියන 70%ක ඉලක්කයයි දැනට ඔබ යෝජනායි අතර තියෙන ප්‍රධාන වෙනස මොකද්ද?

රටේ තියෙන සහ ඉදිවෙමින් පවතින ලක්ෂපාන, මහවැලි වගේ මෙ.වො. 1565 ක ප්‍රමාණයක ස්ථාවර විශාල ජල විදුලි බලාගාරත් වැටෙන්නේ පුනර්ජනනීය විදුලි ගණයට. දැනට මේ විශාල ජල විදුලි බලාගාර වලින් දල වශයෙන් අවුරුද්දකට 30% වගේ ප්‍රමාණයක් විදුලි ඒකක ප්‍රමාණයක් ලබාදෙනවා. මෙවැනි විශාල බලාගාර සියල්ලම පාහේ සාදා අවසන් නිසා පද්ධතියේ ඉල්ලුම වැඩි වන විට 2030 වසරේ දී මේ මෙ.වො. 1565 ප්‍රමාණයම සහ විදුලි එ්කක ප්‍රමාණය එසේම තිබ්බත්, එම ඒකක ප්‍රමාණය ප්‍රතිශතයක් විදියට 20% කට වගේ අඩුවෙනවා. (අවුරුදු 4 කට පමණ වරක් එන නියඟයක් සහිත වසරක මේ ප්‍රමාණය තවත් අඩුවන්න පුළුවන්). ඒ කියන්නේ මේ 2030 දී 70% ක් පුනර්ජනනීය විදුලිය ලබාගන්න නම් 50% ප්‍රමාණයක් පාලනය කල නොහැකි, නිතර වෙනස්වන සුර්ය සහ සුළං බලයට යන්න වෙනවා. (20% ස්ථාවර ජල විදුලිය + 50% අස්ථාවර විදුලිය = 70% පුනර්ජනනීය විදුලිය). මෙන්න මේ 50% ක අස්ථාවර විදුලියක ඉලක්කයකට අවුරුදු 8-9 ක් වැනි කෙටි කාලයක දී යාම තමයි මෙතන තියෙන ගැට‍ළුව. එතැනදී අපිට දැනට තියෙන සහ පසුගිය අවුරුදු 10 තුල ගොඩනැගුණ මෙ.වො. 460 වන සුර්ය විදුලිය අවුරුදු නමයක් ඇතුළත මෙ.වො. 4000 දක්වාත්, මෙ.වො. 248 පමණ වන සුළං විදුලිය මෙ.වො. 1500 දක්වා ද වැඩි කරන්න සිදු වෙනව.

ලෝකයේ බහුතරයක් රටවලට තියෙන්නේ වසර 2050 දී කාබන් ශුන්‍ය බලශක්තියකට යාමේ ඉලක්කයක්. නමුත් අතීතයේ ලෝක පරිසරය විනාශ කරපු සමහර ධනවත් රටවල් කිහිපයකට 2035-45 වගේ ඉලක්කත් තියෙනවා. මොකද ඔවුන්ට හරිතාගාර වායු අඩුකරන්න කියල ජාත්‍යන්තර වශයෙන් විශාල පීඩනයක් එල්ල වෙනවා. ඒත් මේක වියදම් අධික අසීරු කාර්යක් නිසා සිංගප්පුරුව වගේ රටවල තියාගෙන ඉන්නේ ‘2100 ට පෙර’ වගේ ඉලක්ක කියන එකත් අපි දැනගන්න ඕනි. ඉන්දියාව තාම ඒ ගැන කල්පනා කරනවා, ඉලක්කයක් කියලම නෑ. අපි ඉතා කුඩා රටක් උනත්, ලෝක පරිසරේට අපෙන් වෙන බලපෑම ඉතාම අල්පයක් උනත් බහුතරයක් රටවල් සමඟ 2050 දී මේ ගමනට ඉලක්කයක් තියාගන්න එක හොඳයි.

ඒ අනුව අපේ විදුලි සැලසුම් වල තියෙන්නේ 2050 දී 100% ක්‌ම පුනර්ජනනීය විදුලියට ක්‍රමානුකුලව යාමේ අභිලාෂයක්. ඒ ගමනෙදි 2030 වෙනකොට 50% කට ආසන්න පුනර්ජන්නිය ඉල්ලක්කයකට යන්න බලාපොරොත්තු වෙනවා. මේ 50% කට ආසන්න පුනර්ජනනීය ඉලක්කයට යාමට නම් 2030 වසර වන විට මෙ.වො. 2800ක් සූර්ය විදුලියත් මෙ.වො. 1100ක ප්‍රමාණයක සුළං බලාගාරත් හදා ගන්න අවශ්‍යයි.

මේක තාක්ෂණිකව කරන්න බැරි දෙයක්ද? එහෙම නැත්නම් අපේ ඉංජිනේරුවන්ගෙ ඒ ගැන දැනීමේ මදිකමක්ද ? මොකද නිකන්ම ලැබෙන හිරු එලියෙන් සුළං බලයෙන් මුළු රටේම විදුලිය නිෂ්පාදනය කරල ඉන්ධන වලට යන විදේශ විනිමයත් ඉතුරුකරන් පරිසරයත් රැකගැනීම ඉතා ඉකමනින්ම කරන එක හොඳයිනෙ. නෑ, බෑ නොකියා ඒ ගැන ක්‍රියා කිරීම ඔබේ රාජකාරිය නේද?

70% ක් නොවෙයි ලංකාව 100% ම පුනර්ජනනීය විදුලියෙන් උනත් දුවන්න මේ පද්ධතිය හදන්න අවශ්‍ය දැනීම අපිට තියෙනවා. 70% හෝ 100% ඉලක්කය හුදු තාක්ෂණික ප්‍රශ්නයක් නෙවෙයි, 2030 කියන අනවශ්‍ය කඩිමුඩි උප ඉලක්කය තමයි ප්‍රශ්නේ.

ඒ ඔරොත්තු නොදෙන කඩිමුඩිය නිසා ඇතිවෙන ප්‍රශ්න ගණනාවක් අතරින් සරල උදාහරණයක් දෙකක් පමණක් කියන්න පුළුවන්.

70% ඉලක්කයට යන්න 2030 වෙන කොට මෙ.වො. 4000ක සූර්ය බලය හදා ගන්න ඕනිනේ. වහල මත සූර්ය පැනල සවිකරලා විතරක් මේ කඩිමුඩි ඉලක්කයට යන්න බෑ. ඉක්මනින් යන්න උතුරු නැගෙනහිර වගේ ඈත පළාත්වල මුඩු ඉඩම්වල මෙ.වො.100-200 වගේ තනි විශාල සූර්ය බලාගාර ගොඩක් ඉතා වේගෙන් හදන්න වෙනවා. ඒ වගේම මේ ඈත තියෙන සුර්ය විදුලිය රටේ අනිත් ප්‍රදේශ වලට අරන් යන්න විශාල ප්‍රමාණයක කි.වෝල්ට්. 400 අධි-වෝල්ටීයතා සම්ප්‍රේෂණ මාර්ග හදන්න වෙනවා. 70% කට ගියොත් දවල් කාලයේ පෙ.ව. 11.00 සිට ප.ව. 2.00 වගේ කාලය තුල ලැබෙන උපරිම සුර්ය විදුලිබල ප්‍රමාණය අපේ කුඩා පද්ධතියට අවශ්‍ය ප්‍රමාණයට වඩා ඉතා වැඩියි. ඒ නිසා යම් ප්‍රමාණයක් රෑට භාවිතයට ගන්න බැටරි වල ගබඩාකරන්න වෙනවා. මේ සඳහා මෙ.වො. 1000-1500 වඩා ප්‍රමාණයක් බැටරි අවශ්‍ය කරනවා. ඒ වගේම මේ වගේ විශාල ප්‍රමාණයෙන් විචල්‍යවන විදුලිය ලබාගන්න නම් පද්ධතියේ ස්ථාවර බව රැකගන්න තවත් නොයෙකුත් උපකරණ සවි කරන්න වෙනවා. පද්ධති පාලනය ඉතා සංකීර්ණ වන නිසා පාලනය පහසුකිරීමට තොරතුරු තාක්ෂණික මෙවලම් සහ පද්ධති සඳහා ද වියදම් කරන්න වෙනවා . ඒ විතරක් නෙවෙයි සුළඟ සහ හිරු එළියේ වෙනස් වීමට අනුරූපව ධාරිතාව ඉක්මනින් වෙනස් කළ හැකි, ඉන්ධන වියදම අධික ගෑස් ටර්බයින් බලාගාරත් ඉදි කරන්න වෙනවා. ඒ කියන්නේ මේ මෙ.වො.4000 සූර්ය විදුලිය ලබාගන්න අවුරුදු කීපයක් ඇතුලත මේ සියළු දේ කරන්න ඩොලර් බිලියන 4 – 5 ක් (රුපියල් බිලියන 1,000 ක් පමණ) පිටරටට යවන්න වෙනව. ඒ වියදම දරන්න වෙන්නෙ රජයට. මෙ.වො. 4000 සුර්ය බලාගාර ලංකාවේ පුද්ගලික අංශයෙන් කලොත් මේ කෙටි කාලය ඇතුලත ඩොලර් බිලියන 2.5 – 3.0 ක වගේ විශාල විදේශ විනිමය ප්‍රමාණයක් අවශ්‍ය වෙනවා. විදේශ සංචිත නැතිව අත්‍යවශ්‍ය ආනයන පවා නතර කරලා තියෙන මේ මොහොතේ මේ වියදම රටට දරන්න පුළුවන්ද ?

ඒ වගේම කි. වෝල්ට්. 400 අධි වෝල්ටීයතා සම්ප්‍රේෂණ මාර්ගයක් හදන්න කිලෝ මීටර ගණනාවක් දුරට අඩි 150ක විතර පළල, උස ගස් හෝ ඉදිකිරීම් නොමැති කොරිඩෝවක් අවශ්‍ය වෙනවා. අද ජනතාවට ඉන්න හිටින්න වත් ඉඩකඩම් මදිව ඉන්න මේ රටේ පරිසර අනුමැති සහ මහජනතාවගෙන් කැමැත්ත අරන් ප්‍රශ්න ඇතිවුණාම උසාවිත් ගිහින් කි.වෝල්ට්. 33 වෝල්ටීයතා කුඩා සම්ප්‍රේෂණ මාර්ගයක් හදන්නත් සැහෙන කාලයක් යනවා. ඉතින් කි. වෝල්ට්. 400 අධි-වෝල්ටීයතා සම්ප්‍රේෂණ මාර්ග ජාලයක් අවුරුදු 5-9 ත් අතර හදා ගන්නවා කියන්නේ හීනයක් විතරයි. සල්ලි තියෙන ඇමරිකාවටත් අද ඕක ප්‍රශ්නයක් වෙලා තියෙන්නේ.

ඔය කියන විශාල සූර්ය බලාගාර සඳහාත් විශාල ඉඩම් ප්‍රමාණයක් ඕනිනේ. ඒ ඉඩම් සොයාගෙන මූලික අවශ්‍යතා සැපයීම පිලිබඳ වගකීම තියෙන්නේ සුර්යබල , සුළං සහ ජල විදුලි ව්‍යාපෘති පිළිබඳ රාජ්‍ය අමාතංශය යටතේ ඇති සුනිත්‍ය බලශක්ති අධිකාරියට. දැන් මේ අධිකාරියෙන් අවුරුදු ගණනාවක සිට සියඹලාන්ඩුව ප්‍රදේශයේ මෙ.වො. 100ක සූර්ය බලාගාරයක් ඉදිකිරිම සඳහා අක්කර 500ක ඉඩමක් ලබාගන්න හේන් ගොවියන් සමඟ ඔට්ටු වෙමින් ඉන්නවා. ලං.වී.ම. බලාගාරයට ටෙන්ඩර් කැඳවන්නේ මේ ඉඩම හරියට පවරා ගත්තාට පස්සේ. අධි-වෝල්ටීයතා සම්ප්‍රේෂණ මාර්ග , මාර්ග පහසුකම් සැපයීමද රජයේ වියදමින් කල යුතු වෙනවා. මේ සියල්ල සඳහා ඔවුන් තවත් කෙතරම් කාලයක් ගනීද කියන එක තවම ගැටලුවක්. 2030 දී 70% ඉලක්කෙට යන්න නම් එක අවුරුද්දකට මේ වගේ බලාගාර 4ක් වත් හදා ගන්න අවශ්‍යයි.

පලවෙනි විශාල සූර්ය බලාගාරයට වත් අවුරුදු ගානක් තිස්සේ අක්කර 500ක ඉඩමක් සකස් කර ගන්න බැරි මේ ආයතන හා අමාත්‍යංශ එක්ක මේ වගේ ඉලක්කයකට යෑම කොයි තරම් ප්‍රායෝගික ද?

ඉතින් මෙතන තියෙන්නේ තාක්ෂණික ප්‍රශ්නයක් නෙවෙයි. රටේ ආර්ථික තත්වය , අවශ්‍ය විදේශ විනිමය ආදිය ගැන අල්ප මාත්‍ර දැනීමක් හෝ ඉදිකිරීම් ව්‍යාපෘතියක කිසිදු ප්‍රායෝගික අත්දැකීමක් නොමැති පුද්ගලයින් හා ව්‍යාපාරිකයින් කීප දෙනෙකුගේ ප්‍රායෝගික නොවන සිහින සැලැස්මක් ලං.වී.ම මත බලෙන් පැටවීම පිළිබඳ ප්‍රශ්නයක්.

එහෙනම් මේ සූර්ය සුළං බලය පද්දතියට එකතු කර ගැනීමට සුදුසු ඔබ යෝජනා කරන ක්‍රමය මොකද්ද ?

ලංකාවේ හොඳම සුළං බලය තිබෙන්නේ පුත්තලමේ සිට කන්කසන්තුරය දක්වා වෙරළ තිරයේ. ඒ වගේම ලංකාවේ කාන්තාර නැතිනිසා ලොකු සූර්ය බලාගාර හදන්න හේන් ගොවිතැනටවත් ගන්න බැරි මුඩු ඉඩම් තියෙන්නෙත් සීමිත ප්‍රමාණයක්. මහජන විරෝධ නොමැති ජලාශ කීපයක සුර්ය බලාගාර සවිකරන්න පුළුවන්, නමුත් වියදම 30% කින් වැඩියි. ඉතින් මේ තිබෙන සීමිත සම්පතේ උපරිම ප්‍රමාණය අපි ගන්න ඕන. ඒ වගේම සුර්ය සහ සුළං විදුලි තාක්ෂණය වේගෙන් දියුණු වෙනවා. එත් එක්කම අනාගතයේදී ඒවා අපේ රටට දරා ගත හැකි අඩුමිලකට එනවා. ඉතින් අපි යොදාගන්න ඕනේ දියුණුවන තාක්ෂණයේත් අඩුවෙන මිලෙත් උපරිම ඵල නෙලා ගන්න පුළුවන් ක්‍රමානුකුල සැලැස්මක්.

එහිදී මුලින් අපි දැනට තිබෙන විදුලි පද්ධතියේ විශාල වැඩි දියුණු කිරීම් අවශ්‍ය නොවන සූර්ය බල ප්‍රමාණය ඉතා ඉක්මනින් පද්ධතියට එකතු කරගන්න ඕනි. මොකද ඒ වැඩේට අපි විශාල ආයෝජනයක් කරන්න ඕනි නෑ නේ. හොඳම උදාහරණය තමයි දැනට මෙ.වො. 370 පමණ තියෙන වහල මත තියෙන සුර්ය පද්ධති තවත් දියුණු කිරීම. මේ වනවිට ඇතැම් නාගරික ප්‍රදේශවල පද්ධති (ට්‍රාන්ස්ෆොර්මර්) ධාරිතාව ඉක්මවා ගියත් නගරබද නොවන ප්‍රදේශවල තවත් බොහෝ ප්‍රමාණයක් එකතු කර ගන්න පුළුවන්. දැන් ඔය විදුලිබල මණ්ඩලය මගින් නගරයෙන් බැහැරව ඉඩකඩ තිබෙන ට්‍රාන්ස්ෆෝමර් වලට කි.වො. 75 ප්‍රමාණයේ කුඩා සූර්ය බලාගාර සඳහා ටෙන්ඩර් කැඳවා තියෙන්නේ ඊළඟ පියවර වශයෙන්. මහා පිනුම් පනින්න කලින් මෙ.වො. 10-30 වගේ සාමාන්‍ය ප්‍රමාණයේ ඒවා කරලා අත්දැකීම් ලබාගන්න ඕනි.

මේ කාලය තුල සමගාමී ලෙස විශාල ප්‍රමාණයේ සුර්ය බලාගාර සඳහා අවශ්‍ය සම්ප්‍රේෂණ මාර්ග වගේ යටිතල පහසුකම් ඉදිකරන්න පුළුවන්. මෙහිදීත් සූර්ය බලාගාරයක් සඳහාම කියල අධික වියදමක් දරල සම්ප්‍රේෂණ මාර්ග තැනීමත් අපේ වගේ රටකට ආර්ථිකමය වශයෙන් ඔරොත්තු දෙන්නේ නෑ . මොකද සුර්ය බලාගාරයක උපරිම ධාරිතාව ලැබෙන්නේ දවසට පැය තුන හතරකදී විතරයි. එ්ක හරියට විශාල මුදලක් වැය කරලා අධිවේගී මාර්ගයක් හදල දවසට පැය තුන හතරක් ඇරලා තිබ්බ වගේ වැඩක් නේ. ඉතින් වඩාත් සුදුසු වෙන්නේ පැය 24ම දුවන තාප බලාගාරයක් හෝ සුළං බලාගාරයක් එක්ක හවුලේ මේ සම්ප්‍රේෂණ මාර්ග භාවිතා කිරීම.

අති විශාල ප්‍රමාණයේ සුර්ය බලාගාර වලට යායුත්තේ අවසාන පියවර වශයෙන්. සූර්ය මෙ.වො. 4000 සහ සුළං මෙ.වො. 1500 සඳහා පමණක් ඩොලර් බිලියන 5.5ක විතර ආයෝජනයක් කරන්න වෙනවා. කලබලේ ඒ කියන්නේ අවුරුදු 8-9 කින් කරන්න ගියොත් මේ ව්‍යාපෘති සඳහා දේශීය ආයෝජකයන්ට ඇතුළු වෙන්න ශක්තියක් නෑ . නමුත් ක්‍රමානුකුල ගමනක් ගියොත් ඒ කාලය ඇතුලත දේශීය ව්‍යාපාරිකයොත් විශාල ප්‍රමාණයේ බලාගාරයකට ආයෝජනය කරන මට්ටමට දියුණු වෙලා තියෙයි. අපි කලබලේ මුලින්ම විශාල බලාගාර හදන්න ගියොත් ශක්තිමත් විදේශීය ආයෝජකයින්ට ඉතා වැඩි අවස්ථාවක් තියෙනවා මේ ව්‍යාපාර අයිති කර ගන්න. මේ අනවශ්‍ය කඩිමුඩිය නිසා අන්තිමේදී ලංකාවේ ජනතාව සතු ස්වාභවික හිරු එළියේ සහ සුළං වල වාසිය යන්නෙත් විදේශිකයින් අතට.

ඒත් ඔහොම අසීරු ඉලක්කයක් තියාගෙන මේ ගමන ගියොත් 2030 වෙත්දි 70% බැරිනම් ඔබ කියන 50% ක සීමාවට හරි ලඟා වෙලා තියෙයි නෙ. ඒ නිසා මේක විශාල ප්‍රශ්නයක් නෙවෙයිනෙ.

නෑ මෙතන තමයි විශාලම ප්‍රශ්නේ තියෙන්නේ. ලං.වී.ම ඉදිරි අවුරුදු 20 කට දිගු කාලීන අඩු වියදම් විදුලි ජනන සැලැස්ම හදනවා. ඒක සෑම අවුරුදු දෙකකට වරක් යාවත්කාලීන කරනවා. අපි අවසාන වතාවට මේ සැලැස්ම හැදුවේ 2018දී. ඊට පස්සේ තාම සැලැස්මක් හදාගන්න බැරිව ඉන්නවා මොකද මේ කෙටි කාලය ඇතුලත රජයේ ප්‍රතිපත්තිය 4 වතාවක් වෙනස් වෙලා තියෙන නිසා. දැන් මේ කියන “2030 දී 70% ක පුනර්ජනනීය විදුලිය” කියන ප්‍රතිපත්තිය ගැසට් කරලා නීත්‍යනුකුලව අපිට දැනුම් දුන්නොත්, ඒ අනුව අපිට දැනට සැලැස්මේ 2030 දක්වා තියෙන මෙ.වො. 950 ප්‍රමාණයක අඩු වියදම් තාප බලාගාර සැලැස්මෙන් ඉවත්කරන්න වෙනවා. එත් එක්කම ඒ බලාගාර සඳහා කරන ඉඩම් සොයාගැනීම්, නැවත පදිංචි කිරීම් , ශක්‍යතා අධ්‍යන , පරිසර අධ්‍යන වගේ වැනි මුලික කටයුතුද සම්පුර්ණයෙන් නවතා දමන්න වෙනවා. ඒවා අධික කාලයක් යන කටයුතු. ඉතින් 70% පුනර්ජනනීයට යන්න ගිහින් වැඩේ අමාරුවෙලා මගින් නැවතුනාට වැඩේ ගොඩ යන්නේ නෑ . ආයේ පායල ලයිට් කපන්න උනාම මේවා තේරුම් අරන් අපි එහෙනම් අර නවතපු බලාගාර ඉක්මනින් හදමු කිව්වට ඒක එහෙම අඩු කාලයකින් කරන්නත් බෑ. අඩු කාලයකින් කරන්න පුළුවන් එකම විසඳුම තමයි ලයිට් කැපිල්ල නැත්තනම් අධිමිල හදිසි විදුලිය. මේ වැඩේ දැන් කීපාරක් නම් උනාද. 2016 දී තිබූ රජය තීරණය කලා 2030දී 100% ක්‌ම පුනර්ජන්නියට යනවා කියල. ගැසට් ගැහුවේ නම් නෑ. එත් මෙ.වො. 500 සාම්පූර් බලාගාරයේ ඉදිකිරීම් නැවැත්තුව. ප්‍රතිඵලේ ආවේ 2019 දී. ඔබට මතකයි ද 2019දී ලයිට් කැපුවා? පාස්කු ප්‍රහාරෙයි කොවිඩ් ප්‍රශ්නෙයි නිසා විදුලි ඉල්ලුම අඩු නොවෙන්න තාමත් හදිසි අධි වියදම් ඩීසල් විදුලියේ පිහිට තමයි.

හාල්, පරිප්පු කිසිදා රටින් ගේන්නේ නෑ වගේ ප්‍රතිපත්තියක් නම් අමාරුවේ වැටීගෙන එනකොට එක දවසින් තීරණය වෙනස් කරන්න පුළුවන්. ඒ වගේම සතියෙන් හාල් නැව ආවම ප්‍රශ්නේ ඉවරයි. එත් මේ විදුලි ක්ෂේත්‍රයේ ප්‍රශ්නයක් ඇති කර ගත්තොත් ගොඩ එන්න සෑහෙන්න කාලයක් යනවා. ආර්ථිකයට වාර්ෂිකව වෙන පාඩුව රුපියල් බිලියන 200-300 වගේ සීමාවක තියෙන්නේ.

එහෙනම් මේ මුළු ලෝකෙම සුළං සහ සූර්ය විදුලියට යනව කියන්නෙ ?

ඔව් යනවා තමයි. ඒත් තම තමාට ඔරොත්තු දෙන වේගෙන් තමයි යන්නේ. මේ අතරින් කඩිමුඩියේම යන්න හදන්නේ වසර සියගනනක් ලෝක පරිසරය විනාශ කරපු යුරෝපයේ ධනවත් රටවල් . ඒත් ඒ නිසාම ඒ රටවල පාරිභෝගික විදුලි මිල දෙතුන් ගුණයකින් ඉහළ ගිහින්.

” සුළං සූරය වගේ ප්‍රභව වලින් විදුලිය 40-50% වගේ අධික ප්‍රමාණයක් ලබාගන්න ජර්මනිය, ඩෙන්මාර්කය, දකුණු ඕස්ට්‍රේලියව වගේ රට වල/ ප්‍රාන්තවල තමයි අද ලෝකයේ ඉහලම පාරිභෝගික විදුලි මිල තියෙන්නෙ”

මොකද හිරු එලිය ,සුළඟ නොමිලේ ලැබුනත් ඒවා ගන්න පද්ධතියේ වැඩි දියුණුවට අර මුලින් කිව්වා වියදම් කරන්නම වෙන නිසා අවසාන වියදම වැඩියි. අනික යුරෝපයේ රටවල් සුළං සහ සූර්ය විදුලියට යන්නේ ලෝක පරිසරය සුරකින්නමත් නෙවෙයි. ඔවුන්ට ඕන රුසියාවේ ස්වාභාවික වායු මත යැපීමෙන් මිදෙන්න.

එමනිසා තමයි දියුණු වෙමින් පැවතුනත් අපිට වඩා යහපත් ආර්ථික තත්වයන් තියන ඉංදියාව, බංගලිදේශය, පකිස්ථානය වගේ රටවල් 2040 දි 30%-40% වගේ ප්‍රායෝගික පුනර්ජනනීය ඉලක්ක ප්‍රකාශයට පත්කරල තියෙන්නෙ.

දැන් ඔය සමහරු කියන විදියට අධික වේගයෙන් සුර්ය විදුලියට ගිහිල්ල ඉන්ධන වලට යන වියදම ඉතුරු කරගන්න කඩිමුඩියක් මේ රටවලට නැත්තේ මොකද කියල ගැඹුරින් සිතා බලන්න වටිනවා නේද?

අපි වගේ දියුණු වෙමින් පවතින ඒ වගේම වෙනත් රටකට සම්ප්‍රේෂණ මාර්ග වලින් සම්බන්ධ නැති හුදකලා පද්ධතියක් සහිත කිසිදු රටක් 2030 දී 70% ක් වගේ කඩිමුඩි ඉලක්ක නම් තියාගෙන නෑ. ඔබටත් පුළුවන් මේක අන්තර්ජාලයෙන් සොයා බලන්න.

ඒ උනාට විදුලිබල මණ්ඩලේ ඉංජිනේරුවො ඩීසල්, ගල් අඟුරු විදුලියෙන් කොමිස් ගහන්න ඕනි නිසා පුනර්ජනනීය විදුලියට අකුල් හෙලනව කියල චෝදනාවක් තියනවනෙ?

අපේ දිගුකාලින ජනන සැලැස්ම හරියට ක්‍රියාත්මක වෙනවානම් ඩීසල් විදුලියක් තියෙන්න බෑ. ව්‍යාපාරිකයින්, දවල් හීන දකින්නනන්, දේශපාලකයින් සහ NGO අනුග්‍රහයෙන් අඩු වියදම් බලාගාර කලට වෙලාවට ඉදිකිරීම කඩාකප්පල් කරාම තමයි හදිසි හෝ ඩීසල් විදුලියට යන්න වෙන්නේ. වැඩේ කියන්නේ ඔවුන්ගේ ක්‍රියා තුලින්ම වැඩිමිල ඩීසල් විදුලිය ආවම, ඩීසල් විදුලියෙ මිල පෙන්නලා ඒ අය විකුණන විදුලියටත් ඒවගේ මුදලක් ඉල්ලනවා.

පුනර්ජනනීය විදුලි ක්ෂේත්‍රයට ආයෝජකයින් ගෙන්න ගන්න මුල වකවානුවේ දී ටෙන්ඩර් කැඳවන්නේ නැතිව වැඩි මිලක් ගෙවනවා. ඒක සෑම රටකම පහේ කරන දෙයක්. ආයෝජකයින් යම් මට්ටමකට අවට පස්සේ තරගකාරී ටෙන්ඩර් වලට යන්නේ එයින් ලැබෙන වාසිය මහජනතාවට ලබා දෙන්න ඕන නිසයි. මුලින් සුළං, සූර්ය විදුලි ඒකකයකට රු. 22 වගේ ලොකු මිලක් ගෙව්වා. එත් දැන් ටෙන්ඩර් මගින් සූර්‍ය බලයෙන් ඒකකයක් රු 12 -15 සහ සුලං බලයෙන් ඒකකයක් රු. 9 -10 ට වගේ ගණන් වලට අඩුවෙලා. මේ ටෙන්ඩර් දැමිල්ල තමයි ඔය අකුල් හෙළනවා කියන්නේ. අපි මේ හැමෝටම වැඩිය පුනර්ජනනීය විදුලියට කැමති නිසානේ මන්නාරමේ මෙ.වො. 100ක විශාලතම සුළං බලාගාරය හැදුවේ. ඒ බලාගාරයෙ ඒකකයට වැය වෙන්නේ රුපියල් 8 යි.

දැන් මේ 2030 වගේ දරන්න බැරි ඉලක්ක වලට විදුලි බල මණ්ඩලය කොටුකිරීමේ ප්‍රධාන යටි අරමුණ තමයි ඉක්මනින් මේ ඉලක්ක වලට යන්න, ආයෝජකය දිරිගන්වන්න කියල ටෙන්ඩර් නැතිව ලොකු මුදලක් ගෙවන්න කියන එක. දැනටමත් ඊට අවශ්‍ය නීති රීති රහසේ සැකසෙමින් පවතිනවා.

අඩු වියදම් බලාගාර ඉදිකිරීම හරිම අමාරු වෙහෙසකර කාරියක්. ඉතින් එහෙම කොමිස් ගහල අයථා ලෙස හම්බ කරන්න ඕනි නම් මොකටද මේ දුක් මහන්සි වෙලා අඩු වියදම් බලාගාර හදන්න ඔට්ටු වෙන්නෙ, අපටත් පුළුවන්නේ ඔය සමහරු කරනවා වගේ පරිසර හිතකාමී ලෙස පුනර්ජනනීය විදුලියෙන්, ගසා කන්න. සල්ලි තාප විදුලියෙන් ආවද සූර්ය විදුලියෙන් ආවද කියල වෙනසක් නෑ නේ. පොඩි දෙයයි කරන්න තියෙන්න. ටෙන්ඩර නැතිව සමහර දේශපාලකයින් කියන ගණනකට ඒ අයගේ හිත මිතුරන්ගෙන් සූර්ය විදුලිය ගන්න එකයි. ඉංජිනේරුවන්ට විදුලි මාෆියාව කියල කරන චෝදනාව ආයේ අහන්නවත් නැති වෙයි.

එතකොට මොකක්ද මේ මාෆියාව ?

අව්වෙන් සුළඟෙන් විදුලිය හදනවා කියන වැඩේට අපි හැමෝම හරිම ආසයි නේ. එක කරන්න ඕනි දෙයක් තමයි. ඒත් අවාසනාවකට මේ රටේ පුනර්ජනනීය විදුලිය කියන එක සමහරුන්ට ජනතාව රවට ගන්න හරීම ආකර්ශනීය මාතෘකාවක් විතරයි. මේක යට තියෙන ජුගුප්සාජනක ක්‍රියාවලිය බොහෝ දෙනෙක් දන්නේ නෑ. එක එළි කරන්න හදන හැමෝටම සෑහෙන ප්‍රහාරයක් වදිනවා.

දැන් තියෙන දේශපාලන ක්‍රමේ අනුව ඡන්දයකින් දිනන්න ප්‍රචාරක කටයුතුවලට එක් පුද්ගලයෙකුට මිලියන සිය ගණනක් ඕනි වෙනවා. ඉතින් මේ පුනර්ජනනීය විදුලියේ ඉන්න සමහර ව්‍යාපාරිකයින් ආයෝජනයක් හැටියට මේ දේශපාලන පක්ෂ , පුද්ගලයින්ට මේ සඳහා මුදල් ලබා දෙනවා. පක්ෂ භේදයකින් තොරව සමහර දේශපාලකයින් මේ පුනර්ජනනීය විදුලිය ව්‍යාපාරයේ කෙලින්මත් යෙදී සිටිනවා. ඉතින් මේ අයගේ සැබෑ අරමුණ පරිසරය සුරකින්නවත් පුනර්ජනනීය විදුලිය නගාසිටුවිමවත් නෙවෙයි විදුලි බල මණ්ඩලය හරහා භාණ්ඩාගාරේ තියෙන ජනතා මුදල් කොල්ලකෑමයි. සෑම ආණ්ඩුවක් ම පත් වුන අලුත ඒ ක්ෂේත්‍රවල ඉන්න විද්වතුන්ට කන් දෙනවා, එත් ටිකක් පරණ වෙද්දී විද්වත් යෝජනා විසි කරලා තමා සමඟ ඉන්න ව්‍යාපාරිකයින්ගේ යෝජනා ක්‍රියාත්මක කරනවා. නැත්නම් කොහෙන්ද ඊළඟ ඡන්දයට මුදල් හොයා ගන්නේ. මේ කරුණ මුලින් ම වටහා ගත්ත නිසා වෙන්න ඇති වර්තමාන විදුලිබල ඇමතිතුමා වැඩ පටන් ගත්ත පලවෙනි සතියෙම ‘විදුලි මාෆියාව තියෙන්නෙ දියවන්නාවේ’ කියල ආන්දෝලනාත්මක ප්‍රකාශයක් කලේ.
අවසාන වශයෙන් අපිට අහන්න තියෙන්නේ ඔබට නිකමට හිතෙන්නේ නැද්ද මේ

“2030 දී 70% ක් පුනර්ජනනීය විදුලිය” වැනි ආකර්ශනීය පාඨ හරහා විදුලියෙන් පමණක් ජර්මනිය පරාද කරන්න හදන අපි අනෙකුත් අංශවලිනුත් ජර්මනිය පරාද කරන්න “

” 2030 දී බර්ලිනය හා සමාන භූගත විදුලි දුම්රිය පද්ධතියක් කොළඹට” ,

” 2030 දී සෑම පුද්ගලයෙකුට ම දුම්රියේ බස් රියේ ආසනයක්”,

” 2030න් පසු කිසිදු ගෘහ සේවිකාවක් මැද පෙර දිග නොයවමු”,

” 2030 දී හදවත් රෝගී සැත්කම් පොරොත්තු ලේඛනය දවස් 3 කට අඩු කරමු”

වගේ අපි හැමෝටම වැදගත් ඉලක්ක වලට යන්නේ නැත්තේ ඇයි කියල?

ලංකා විදුලිබල මණ්ඩලයේ ඉංජිනේරු සංගමය

charitha

ගල් අගුරු මතම යැපෙන බවට විදුලි ඉංජිනේරුවන්ට එල්ලවන ‌චෝදනා වැරදියි

විදුලිය මොහොතක් ඇනහිටීම මුළු රටම අකාර්‍යක්ෂම කරනු ලබයි. රටේ ජීවනාලිය විදුලිබලයයි. රටේ ජනතාවට විදුලිය සැපයීමේ වගකීම පැවරී ඇත්තේ ලංකා විදුලිබල මණ්ඩලයටයි. එහෙත් ලංකා විදුලිබල මණ්ඩලයේ විදුලි ඉංජිනේරුවන් බොහෝමයකට මෙහිදී බරපතල චෝදනාවක් එල්ල වී ඇත. එනම් ඉංජිනේරුවන් ගල් අඟුරු හැර විදුලිය නිපදවීමට වෙනත් විකල්පයක් කෙරෙහි අවධානයක් නොමැති බවයි. මේ චෝදනා පිලිබඳව ලංකා විදුලිබල මණ්ඩලයේ විධායක කමිටු සාමාජික චරිත ජයනාත් මහතාගෙන් විමසීමක් කලෙමු.

“විදුලි ඉංජිනේරුවන්ට අවශ්‍ය රටට සහනයක් ලැබෙන අඩු වියදමින්  විදුලිය නිපදවීමක්. නමුත් අධික මිලගණන් වලට විදුලිය සැපයීමට ඩීසල් බලාගාර වෙත යොමු කිරීමට කිසියම් පිරිසක් කුමන්ත්‍රණකාරීව බොරු ප්‍රචාර කරමින් සිටිනවා”

ප්‍රශ්නය: ගල් අඟුරු බලාගාර ගැන ඔයතරම් උනන්දුවක් දක්වන්නේ ඇයි?

අපෝ නෑ. අනාගත විදුලිබල අවශ්‍යතාව පුරෝකථනය කල ලංවිම විදුලි ඉංජිනේරුවන් එදා සිට මේ දක්වාම ලෝකයේ අඩුම වියදම් විදුලිබල ජනන ක්‍රමයක් වන ගල් අඟුරු බලාගාරයක අවශ්‍යතාව මතුකලා. ඔය පිලිබඳව මුලින්ම යෝජනා වෙන්නේ 1987 වර්ෂයේදී ඉදිරිපත් වූ ජනන අවශ්‍යතා පුරෝකථන වලදී. නමුත් එදා ඉඳලා 2005 වෙනකන් කාලය තුල ජපානය, ජර්මනිය සහ ස්විට්සර්ලන්තය වැනි රටවල් වලින් මෙරටට ගල් අඟුරු බලාගාර ලබාදීමට ඉදිරිපත් වුනත් එවකට තිබූ රජයන්හි අදූරදර්ශී ප්‍රතිපත්ති හේතුවෙන් ඒ යෝජනා ඔක්කොම කුණුකූඩයට විසිවුනා. 2002 වර්ශය වනවිට ඉදිරියේදී ඇතිවෙන බලශක්ති හිඟයත් සමග රටම කලුවරේ බවට පවසමින් ඉංජිනේරු සංගමය ප්‍රමුඛව සමස්ථ ලංවිම සේවකයාම වෘත්තීය පාරට බැසීමේ ප්‍රථිපලයක් ලෙස යාන්තම් රටට නොරොච්චෝලෙයි විදුලි බලාගාරය ලැබුණේ. ඒත් හැබැයි ජයිකා ව්‍යාපෘති ආයෝජනයක් විදිහට ජපාන බලාගාරයක් ගන්න පුලුවන්කම තියෙද්දි ආණ්ඩුව තෝරගත්තෙ චීනෙන් දුන්න බලාගාරයක්.  ඒ වෙනකොට  අඩුවියදම් බලාගාර රටට නොමැති වීමෙන් සිදුවූ පාඩුව රුපියල් බිලියන 900කට අධිකයි ඒ නිසා මොකක් හරි දෙන බලාගාරයක් ගන්න වෙන තත්වයට ලංවිමත් ඇද වැටිලා තිබ්බ. නැත්තම් අනිවාර්යයෙන්ම දවසට පැය 6ක් වත් ලයිට් කපන්න වෙන තත්වයක් උදාවෙමින් තිබ්බෙ. මේ පාඩුව රටේ ජනතාවගේ විදුලි බිලෙන් අය නොවුනට කඩෙන් ගන්න ලුණු පැකට් එකේ ඉඳන්ම ගෙවන්න වෙලා තියෙනවා පොඩ්ඩක් හොයලා බලන්න. තාක්ෂණික ගැටලු ආවත් පසුව ලංවිම ඉංජිනේරුවන්ගේ මැදිහත් වීම මත ඒවා නිරාකරණය කරගෙන නොරොච්චෝලේ බලාගාරය මේ වෙනකොට ඒක හදන්න ආයෝජනය කරපු මුලු වියදමම හොයාගෙන දැන් සම්පූර්ණයෙන්ම ලංවිමට ලාභ උපයමින් ක්‍රියාත්මක වෙන්නෙ. ඒ කාලෙ ඉඳන් යෝජනා වුනු ඔක්කොම අඩු වියදම් බලාගාර ටික හැදුනා අද රට මේ පත්වෙලා තියෙන ආර්ථික අවපාතයට මොනම හේතුවක් නිසාවත් මුහුණ දෙන්න වෙන්නෙ නෑ.

ප්‍රශ්නය: විදුලි ඉංජිනේරුවන් වෙනත් බලශක්ති ක්‍රමවලට ප්‍රමුඛතාවක් නොදෙන්නේ ඇයි?

මෙම කතාව තනිකරම අපේ රටේ සූර්‍ය විදුලි පැනල කර්මාන්ත හිමියන් සහ ඔවුන්ගෙන් යැපෙන රාජ්‍ය නොවන සංවිධාන ඒජන්තයින් විසින් මවල පෙන්නන බොරු කතාවක් මිසක් කිසිදු පදනමක් ඇති ප්‍රකාශයක් නෙවේ. ලංවිම දිගු කාලීන ජනන සැලැස්ම තුල එදා ඉඳන්ම ගල් අඟුරු වලින් මෙන්ම මෙන්ම ද්‍රවීකෘත ස්වභාවික වායුවලින්(LNG) සහ සූර්ය සහ සුලං බලය වැනි සුනිත්‍ය බලශක්ති ප්‍රවයන්ගෙන්ද බලශක්තිය නිපදවීමට සැලසුම් කරල තිබ්බා. මේ පෙන්නන රූපයේ තියෙන්නෙ 2022-2041 කාලසීමාවට යෝජිත දිගුකාලීන ජනන සැලැස්මේ ඒ ඒ ප්‍රභවයන්ට ප්‍රමුඛත්වය දීල තියෙන විදිහ. ඒක බලන ඕනම කෙනෙක්ට තේරෙනවා ඔය කතාව අමූලික බොරුවක් කියලා. ඇත්තටම් ඉදිරියේදී විදුලිබල උත්පාදනයේදී ගල් අඟුරු වලට තියෙන ප්‍රමුඛත්වය සෑහෙන අඩු වෙලා ඒක සුනිත්‍ය බලශක්තියට සහ පරිසර හිතකාමී LNG බලශක්තියට යොමු වෙලා තියෙනව. අනික මේ සැලසුම් වසර දෙකකට වතාවක් ඒ පිලිබඳව විෂය ප්‍රවීනත්වය තියෙන විදුලි ඉංජිනේරුවරුන් මගින් යාවත්කාලීන වෙනව. එතකොට ඒ වෙද්දී ලෝකයේ තියන නව ජනන තාක්ෂණයන් මත සහ ඒවායේ වියදම, විශ්වාසනීයත්වය වගේ කරුණු මත පදනම්ව ඒ යාවත්කාලීන වීම වෙන නිසා රටට අවශ්‍ය අංගසම්පූර්ණ දිගුකාලීන ජනන සැලැස්මක් හැමවෙලේම ඉදිරිපත් කිරීමට අපේ ඉංජිනේරුවෝ සමත් වෙලා තියෙනවා. ඔය ගල් අඟුරු මත්තෙම අපේ ජනන සැලසුම් රඳාපවතිනවා කියන එක සම්පුර්ණ බොරුවක්. නරකම වැඩේ කියන්නෙ අපේ ජනන සැලසුම් ගැන අන්තර්ජාලයේ ඉතාම පැහැදිලිව විස්තර තියෙනවා.

ප්‍රශ්නය : ගල් අඟුරු ටෙන්ඩර් වලින් විදුලි ඉංජිනේරුවන්ට කොමිස් කුට්ටි ලැබෙනවා කියලා බරපතල චෝදනාවක් තියෙනවා?

ඔය ගල් අඟුරු ටෙන්ඩරේ වෙන විදිහ දන්නව නම් කවුරුවත් ඔයවගේ ප්‍රකාශයක් කරනවා තියා අහන්නෙවත් නෑ. ලංකා විදුලිබල මණ්ඩලයට අවශ්‍ය වන ඛනිජ ඉන්ධන සපයන්නේ ලංකා ඛනිජ තෙල් නීතිගත සංථාවෙන්. ඒත් ඒ ආයතනයට ගල් අඟුරු මිලදී ගැනීමේ ප්‍රතිපත්තියක් තිබ්බෙ නැති නිසා එවකට පැවති රජයේ ප්‍රතිපත්තිමය තීරණයක් මත ලංකා ගල්අඟුරු සමාගම කියලා ලංවිමට අනුබද්ධිත සමාගමක් පිහිටෙව්වා එය මගින් මෙරටට අවශ්‍ය ගල්අඟුරු වෙනුවෙන් ටෙන්ඩර් කැඳවීම සහ ප්‍රධානය කිරීම සිදු කරන්න. මෙම සමාගම ලංකා විදුලිබල මණ්ඩලයට අනුබද්ධිත සමාගමක් වුනත් ලංකා විදුලි පුද්ගලික සමාගම ඒ කියන්නෙ LECO එක සහ ලංකා ට්‍රාන්ස්ෆෝමර්ස් සමාගම(LTL) වැනි අනෙකුත් අනුබද්ධිත සමාගම් ලෙසටම ස්වාධීනවයි තමන්ගෙ කාර්යයන් ඉටුකරගෙන යනවා. ලංවිම විදුලි ඉංජිනේරුවන්ට කිසිම සම්බන්ධයක් නෑ. ගල් අඟුරු වලින් විදුලි ඉංජිනේරුවෝ කොමිස් ගන්නවා කියලා චෝදනා කරන්නේ මොන පදනමකින්ද කියලා තේරුම් ගන්න අමාරුයි.

ලෝකයේ අනිත් රටවල ගල් අඟුරු බලාගාර වසාගෙන යනවා. අනාගතයේ ඔවුන් ගල් අඟුරු බලාගාර හදන්නෙත් නැතිලු. අපේ රටේ විදුලි ඉංජිනේරුවන් බොහෝමයකට නම් ගල් අඟුරු බලාගාර තරම් වෙනත් විසඳුමක් නෑ නේද?

සාමාන්‍ය අන්තර්ජාලය භාවිතා කරන්නෙකුට වුනත් මෙම ප්‍රකාශය අමුඅමුවේ අසත්‍ය ප්‍රකාශයක් බවට සොයා ගැනීමට වැඩි වෙලාවක් යන්නෙ නෑ. උදාහරණ පෙන්වන්නම්. සමස්ථ විදුලිබල ජනනයෙන් ගල් අඟුරු ජනන ප්‍රතිශතය ඉන්දියාවේ සියයට 52.6ක්. බංග්ලාදේශයේ සියයට 49.67ක්. ඉන්දුනීසියාවේ සියයට 38ක්. වියට්නාමයේ සියයට 43ක්. ජපානයේ සියයට 31ක්. පිලිපීනයේ සියයට 41.8ක්. දකුණු කොරියාවේ සියයට 28.5ක්. මේ රටවල් අනාගතයටත් ගල් අඟුරු බලාගාරවලින් වැඩි ධාරිතාවක් ලබා ගැනීමට සැලසුම් කරලා තියනවා. ඔබට මේවා අන්තර්ජාලයෙන් පරික්ෂා කරලා බලාගන්න පුලුවන්. ලෝකයේ වෙනත් රටවල් ගල් අඟුරු වලින් විදුලිය ලබාගන්න එක නතර කරලා නෑ. ? කවුරු කොහොම තර්ක කලත් ලෝකයේ තියන විදුලිබල ජනන ක්‍රමවේදයන්ගෙන් විශ්වාසනීයත්වය සහ අඩු වියදම යන දෙකම සැලකුවාම ඉස්සරහින්ම තියෙන්නෙ ගල් අඟුරු තමා. අපි වගේ ඌණ සංවර්ධිත රටකට ඕන අඩු වියදමින් විශ්වාසනීය බලශක්තියක් ලබාගන්න පුලුවන් ක්‍රමවේදයක්. ඒකෙ උඩින්ම ඉන්නෙ ගල් අඟුරු. ඊලඟට තියෙන්නෙ  LNG.  සුනිත්‍ය බලශක්ති ක්‍රමවේදයන් කෙරෙහි ලෝකය ගමන් කරනවා තමා නමුත් එය සිදුවන්නේ තාක්ෂණයන්ගේ දියුණුව සහ වර්ථමානයේ සිදු කෙරෙන පාලක ව්‍යාපෘති වල ප්‍රගතිය අනුවයි. දැනටත් මෙම සුනිත්‍ය බලශක්ති විකල්පයන් මිලාධික වීම සහ අස්ථාවර වීම නිසා තමා ඉහත පෙන්වන දියුණු සහ සංවර්ධනය වෙන රටවල් පවා තවමත් අඩු වියදම් විදුලිබල ජනන ක්‍රමවේදයක් වන ගල්අඟුරු බලාගාර සැකසීම නවත්වා නැත්තෙ. තව කරුණක්.  ඒක පුද්ගල කාබන් විමෝචනය ගත්තම  ශ්‍රී ලංකාව ඉන්නේ ලෝකයෙන්ම 89 වැනි ස්ථානයේ. එම අගය 0.8 ටොන්/පුද්ගල වන අතර ලයිස්තුවේ මුලම සිටින ඇමෙරිකාව ගත්තම ඒ අගය 15.52ක්. චීනයේ ඒ අගය 7.38ක්. අපි මේ තරම් කාබන් විමෝචනය ගැන කලබල වියයුතු නෑ. විදුලි ඉංජිනේරුවන්ට අවශ්‍ය අඩුවියදම් විශ්වාසනීය විදුලිබල ජනනයක් රටට හදාගෙන ඒකෙන් ඉතුරු කරගන්න රුපියල් වලින් අපේ රට සංවර්ධනය කරගන්න. අනික අපේ රටේ සමස්ත විදුලිබල නිපැයුමෙන් මේ දිනවල 60%කට ආසන්න ප්‍රමාණයක් ජනනය වන්නේ මෙරට තියෙන සුනිත්‍ය බලශක්ති බලාගාර මගින්. මණ්ඩලය සුනිත්‍ය බලශක්තිය ප්‍රතික්ෂේප කරනවා  කියන කතාව සත්‍යයක් නොවන බව පැහැදිලියිනේ. මේ අසත්‍ය ප්‍රචාර කරන්නේ රටේ ජනතාවට කරුණු වසන් කරලා නොමග ඇරලා රට විනාශ කරලා හරි සල්ලි හම්බකරගන්න හදන පිරිස්.

ප්‍රශ්නය : රටේ බලශක්ති අර්බුදයක් ඇතිකරලා මඩි තරකරගන්න පුලුවන් කාටද?

එවැනි අය ඉන්නවා. දැන් ඔය පෙන්වන මතවාද බහුතරයක් අමූලික බොරු කියලාඅ අපි ඔප්පු කරලම පෙන්නුවනේ. මේ බොරු මතවාද ජනතාව අතර ප්‍රචලිත කරවන පිරිසක් ඉන්නවා. ඒ අයට අවශ්‍ය රටේ බලශක්ති ක්ෂේත්‍රය අවුල් කිරීමටයි. අපේ සැලසුම් අනුව ඉදිරියේදී වැඩිපුරම එකතු වෙන්නේ සුනිත්‍ය බලශක්තිය. 2030 වනවිට සූර්ය බලයෙන් මෙ.වො 2,700ක් හා සුළං බලයෙන් මෙ.වො 1,100ක් නිපදවීමට සැලසුම් කර තිබෙනවා. මේක අපි වගේ තුන්වෙනි ලෝකේ රටකට ලොකු අභියෝගයක්. අති විශාල මුදලක් ආයෝජනය කිරීමට සිදුවෙනවා. පොළව මත ඉදිවන සූර්ය සහ සුළං බලාගාර ඉදිකරනු ලබන්නේ තරඟකාරී මිල කැඳවීමකින්. ඩීසල් බලාගාර දුවන තැනට රට තල්ලු කිරීමට පිරිසක් බොරු මත ප්‍රචාරණය කරන බව අපේ රටේ ජනතාව තේරුම් ගන්නේ නම් එය ඉතාම වැදගත්.

Click the image to enlarge
By Eng Charitha Dayarathne